Το έτος ήταν αρκετά πλούσιο σε γεγονότα: αρκεί να θυμηθούμε την έναρξη της συνεργασίας με τον Ευρωπαϊκό Οργανισμό Διαστήματος (ΕΟΔ) σχετικά με το πρόγραμμα για τον Άρη, το ατύχημα με το Προτόν που μετέφερε τρεις δορυφόρους GLONASS και τις μεταρρυθμίσεις στο διαστημικό τομέα της χώρας, για τις οποίες μιλούσαν εδώ και πολύ καιρό.

Σημαντικό γεγονός αποτέλεσε η πολυαναμενόμενη συμφωνία σχετικά με το πρόγραμμα ΕΚΖΟΜΑΡΣ, η οποία υπεγράφη από το Ροσκόσμος και το Ευρωπαϊκό Οργανισμό Διαστήματος το Μάρτιο. Μπορούμε να πούμε ότι η συμφωνία αυτή καθόρησε το «αρειανό» μέρος του πλανητικού προγράμματος της Ρωσίας έως το 2020. Σύμφωνα με αυτήν η Ρωσία γίνεται ένα πλήρες μέλος του προγράμματος ΕΚΖΟΜΑΡΣ όχι μόνο παρέχοντας πυραύλους-φορείς για τη μεταφορά των σκαφών στο διάστημα, αλλά εγκαθιστώντας επίσης επιστημονικό εξοπλισμό και λαμβάνοντας πρόσβαση σε επιστημονικά δεδομένα.

Το άλλο, «σεληνιακό» μέρος του πλανητικού προγράμματος επίσης μπορεί να υλοποιηθεί με τη συμμετοχή του ΕΟΔ, ο οποίος εξέφρασε το ενδιαφέρον για ένα κοινό με τη Ρωσία σχέδιο. Παρόλο που η συμμετοχή αυτή εξακολουθεί να έχει το καθεστώς που αφορά μόνο προθέσεις, οι τάσεις που έχουν παρουσιαστεί φέρονται να είναι αισιόδοξες.

Καλή είδηση παραμένει να είναι το αστεροσκοπείο Σπεκτρ-Ρ, το οποίο λειτουργεί στο διάστημα εδώ κα δύο χρόνια. Φέτος ολοκληρώθηκε το αρχικό επιστημονικό πρόγραμμα παρατηρήσεων και ξεκίνησε το βασικό επιστημονικό πρόγραμμα, στο οποίο συμμετέχουν οι επιστήμονες απ’ όλο τον κόσμο. Συνεχίζει τη λειτουργία του στην τροχιά ο ακαδημαϊκός δορυφόρος Τσίμπις –Μ, ο οποίος παρατηρεί από το διάστημα τις γήινες καταιγίδες.

Ωστόσο, τα γεγονότα σχετικά με τον Άρη δεν έχουν τόση απήχηση όσο τα νέα σχετικά με τα νέα μέλη του «διαστημικού συλλόγου» - την Κίνα, την Ινδία, την Ιαπωνία, το Ιράν, τη Νότια Κορέα. Εκτός από ακόμη μία επανδρωμένη πτήση, η Κίνα εκτόξευσε στο διάστημα και προσεδάφισε ομαλά στην επιφάνεια της Σελήνης αυτοκινούμενο όχημα. Το ινδικό διαπλανητικό σκάφος βρίσκεται στην πορεία προς τον Άρη. Η Ιαπωνία εκτόξευσε στο διάστημα το αστροφυσικό αστεροσκοπείο με τη βοήθεια του ανανεωμένου πύραυλου-φορέα Epsilon, το Ιράν έστειλε σε υποτροχιακή πτήση ένα ζωντανό ον, ένα πίθηκο, ενώ η Νότια Κορέα για πρώτη φορά εκτόξευσε δορυφόρο με δικό της πύραυλο-φορέα.

Ωστόσο, σύμβολο του 2013 πρέπει να θεωρείται ο μετεωρίτης που συγκρούστηκε με τη Γη κοντά στο Τσελιάμπινσκ, ο οποίος υπενθύμισε ξεκάθαρα στην ανθρωπότητα ότι το διάστημα δεν είναι και τόσο μακριά από τον κάθε ένα από εμάς. Ευτυχώς δεν υπήρξαν θύματα, παρόλο που οι ζημιές ήταν σημαντικές. Ο μετεωρίτης του Τσελιάμπινσκ έγινε αντικείμενο διαφόρων δημοσιεύσεων: και οι ειδικοί, και οι μη ειδικοί εκτιμούσαν τη μάζα, το μέγεθος και πολλές άλλες παραμέτρους του ουράνιου σώματος βάσει όλων των διαθέσιμων φωτογραφιών και βίντεο. Και οι διαστημικοί Οργανισμοί όλο και πιο επίμονα άρχισαν να μιλούν για την ανάγκη παρακολούθησης των υποθετικά επικίνδυνων ουράνιων σωμάτων.

 

*Οι απόψεις της Σύνταξης μπορεί να μη συμπίπτουν με τις απόψεις του/της συντάκτη.