Στις αρχές Δεκεμβρίου το Μαϊάμι μεταμορφώνεται σε παγκόσμια πρωτεύουσα της τέχνης. Αυτές τις ημέρες στην πόλη ξεκινούν τις εργασίες τους 28 εκθέσεις, στις οποίες μπορεί κανείς να δει ό,τι πιο ενδιαφέρον και σύγχρονο συμβαίνει σήμερα στον καλλιτεχνικό κόσμο. Μέχρι πρόσφατα τα έργα των Ρώσων δεν λάμβαναν μέρος σε αυτή τη γιορτή, φέτος όμως η Λυδία Βιτκόβασκαια και ο Ντενίς Μιχαήλοφ ανέλαβαν το ρίσκο να παλέψουν για να τα τραβήξουν την προσοχή του κορεσμένου αμερικανικού κοινού. Επιστρέφοντας στη Μόσχα, η Λυδία Βιτκόβασκαγια αφηγήθηκε στη «Φωνή της Ρωσίας» τη νέα της εμπειρία ως προς τις εκθέσεις ζωγραφικής.

«Δεν είναι εύκολο πράγμα η ενασχόληση με τη σύγχρονη τέχνη στη Ρωσία: είναι πολύ δύσκολο να κερδίσεις τα προς το ζειν. Φυσικά, υπάρχει η άποψη ότι ο καλλιτέχνης θα πρέπει να είναι πεινασμένος, μα ιδανικά θέλει να απολαμβάνει και ηθική και οικονομική ικανοποίηση από τη τέχνη, διαφορετικά αυτό μετατρέπεται απλά και μόνο σε χόμπι. Για το λόγο αυτό, πηγαίνοντας στην Αμερική, θέλαμε να κατανοήσουμε πως γίνονται όλα αυτά εκεί, πως η τέχνη είναι άλλη μια μορφή επιχειρηματικής δραστηριότητας. Εννοείται πως θέλαμε να αποκτήσουμε νέες επαγγελματικές επαφές. Έτσι ήρθαν τα πράγματα που στη Ρωσία ο κύκλος εκείνων που ενδιαφέρονται για τη σύγχρονη τέχνη είναι στενός – στις δημοπρασίες και τις εκθέσεις συχνάζουν οι ίδιοι άνθρωποι.

Στο Μαϊάμι αυτή την εβδομάδα γίνονται ταυτόχρονα διάφορες εκθέσεις. Η σημαντικότερη φυσικά είναι η Art Basel και η Art Miami. Στην έκθεση Art Basel διεξάγεται σε ένα επίπεδο, ενώ η Art Miami φέτος διεξάγεται σε τρία επίπεδα: συγκεκριμένα είναι η Art Miami, η Art Context και η Aqua Art Miami, στην οποία και λάβαμε μέρος. Ο διαχωρισμός είναι αρκετά ακριβής: η Art Miami είναι για τις διάσημες γκαλερί και ζωγράφους, οι τιμές στα έργα των οποίων ξεκινούν από τις 40.000 δολάρια. Στην Art Miami Context συμμετέχουν οι φερέλπιδες, αλλά ήδη αρκετά γνωστές γκαλερί και καλλιτέχνες, οι τιμές στα έργα των οποίων ξεκινούν από το επίπεδο των 25.000 δολαρίων. Η Aqua Art Miami είναι το δημοκρατικό πλαίσιο για τις γκαλερί που για πρώτη φορά θέλουν να δοκιμάσουν τις δυνάμεις τους. Είναι πολύ σημαντικό να κατανοήσουμε ότι για να βρεθεί κανείς σε αυτό το «δημοκρατικό» επίπεδο θα πρέπει να περάσει από αυστηρή επιλογή: κατά τη διαδικασία της προετοιμασίας ανταλλάξαμε με τους διοργανωτές ένα τεράστιο αριθμό επιστολών και απαντήσαμε σε εκατοντάδες ερωτήσεις για το δημιουργικό μας έργο, για τη συμμετοχή μας σε εκθέσεις, για δημοσιεύματα.

Σκεφτόμασταν επί μακρόν, ποια έργα έχει νόημα να δείξουμε στην Αμερική. Στο τέλος επιλέξαμε εκείνα που μας άρεσαν πιο πολύ – τρεις πίνακες του Ντενίς Μιχαήλοφ από τη σειρά «Μετρό», τρία δικά μου αντικείμενα από διάφορες σειρές – δύο ορειχάλκινα και ένα γλυπτό, έργα του Σεργκέι Σούτοφ και της Αλεξάνδρας Παπέρνο.

Αποδείχτηκε πως κάναμε καλή επιλογή: όλα τα έργα ουσιαστικά πουλήθηκαν. Πολύ σημαντικός παράγοντας επιτυχίας ήταν η διαμόρφωση του τοίχου. Δεν τεμπελιάσαμε και βάψαμε τον ένα τοίχο με το γκρίζο χρώμα του μουσείου, αντιμετωπίσαμε με σοβαρότητα και τη διαμόρφωση της έκθεσης, πράγμα που επέδρασε στο αποτέλεσμα.

Το Preview της Aqua (το preview είναι η πιο σημαντική στιγμή, συγκεκριμένα τότε είναι που γίνονται όλα τα σημαντικά πράγματα) διήρκησε από τις 4 το απόγευμα μέχρι τις 12 τη νύχτα και στις 11.30 στην είσοδο ακόμη στέκονταν σε ουρά οι κάτοχοι VIP προσκλήσεων. Ένα ατελείωτο ρεύμα ήταν οι διευθυντές των μουσείων, οι συλλέκτες, οι πρόεδροι Καλλιτεχνικών Λεσχών, οι έμποροι, οι εκπρόσωποι του Τύπου. Και μάλιστα, προς μεγάλη μας έκπληξη, αυτό συνέβαινε και τις πέντε ημέρες, ήταν αδύνατον να υπάρχει μόνο ένας στο περίπτερο για να εξυπηρετεί τους επισκέπτες.

Στην Αμερική οι άνθρωποι απολαμβάνουν ειλικρινή ικανοποίηση από την θέαση και αγορά της τέχνης. Αν χρειάζεσαι να ανέβει η αυτοεκτίμησή σου, απλά θα πρέπει να περάσεις τρεις ημέρες στο περίπτερο της Art Miami. Τέτοιο αριθμό θετικών και ευχάριστων λόγων, προσοχής, ειλικρινούς ενδιαφέροντος για τα έργα, ενθάρρυνσης – δεν είδα ποτέ αλλού και πουθενά.

«Θεέ μου, είστε ζωγράφοι, ήρθατε; Μπράβο σας!» - είναι τα λόγια που μονίμως ηχούσαν, πράγμα που για μας, δεν ήταν κάτι το συνηθισμένο. Η δυνατότητα να συνομιλήσουν με τον ίδιο το δημιουργό, να μάθουν τι ήθελε να πει με αυτό ή το άλλο έργο, ήταν ένας πολύ σημαντικός παράγοντας για την πώληση των έργων ή για να σε προσέξει ο Τύπος.

Είχε πολύ μεγάλο ενδιαφέρον το γεγονός ότι ήμασταν οι μοναδικοί εκπρόσωποι της Ρωσίας στην Art Miami – η προσοχή του κοινού ήταν εξασφαλισμένη. Είναι πολύ ευχάριστο να συνειδητοποιήσομε ότι ακόμη και σε μια τόσο σοβαρή έκθεση, τα έργα των ρώσων ζωγράφων αποδεικνύονται επίκαιρα και απολύτως ανταγωνιστικά. Καλύτερη απόδειξη αυτού είναι όχι μόνο η εμπορική επιτυχία και το μεγάλο ενδιαφέρον των επισκεπτών της έκθεσης, αλλά και το γεγονός ότι μας προσκάλεσαν στην έκθεση, η οποία θα γίνει την επόμενη χρονιά στο Σαν Φραντσίσκο.

 

*Οι απόψεις της Σύνταξης μπορεί να μη συμπίπτουν με τις απόψεις του/της συντάκτη.