Η ύπαρξη προγραμμάτων παρακολούθησης έγινε γνωστή από τις αποκαλύψεις του πρώην συνεργάτη της NSA, 'Εντουαρντ Σνόουντεν. Όπως αποδείχθηκε, σε καθημερινή βάση, τα συστήματα συλλογής δεδομένων της NSA (συμπεριλαμβανομένου του PRISM) υπέκλεπταν και κατέγραφαν περίπου 1,7 δις τηλεφωνικών συνδιαλέξεων και μηνυμάτων ηλεκτρονικής αλληλογραφίας και περίπου 5 δις περιπτώσεις εντοπισμού της θέσης και των κινήσεων των κατόχων κινητών τηλεφώνων σε όλο τον κόσμο. Παρά το σκάνδαλο, οι αμερικανικές αρχές ισχυρίζονται ότι παρόμοιες ενέργειες είναι απολύτως νόμιμες - δηλαδή είναι σύννομες με την εσωτερική νομοθεσία των ΗΠΑ.

Την ίδια στιγμή, η παρακολούθηση, η λαθρακοή και η υφαρπαγή της ηλεκτρονικής αλληλογραφίας αποτελούν απλώς εργαλεία. 'Ενας από τους βασικούς σκοπούς που επιδιώκουν οι ειδικές υπηρεσίες με τη βοήθειά τους είναι η διαχείριση της κοινής γνώμης - θεωρεί ο επικεφαλής του τμήματος Πληροφοριακού Πολέμου του Εργαστηρίου Δυνητικών Εφαρμογών, 'Ιγκορ Νεζντάνοφ:

Το 2010, οι αμερικανικές υπηρεσίες πληροφοριών προχώρησαν σε δύο μελέτες σχετικές με τις δυνατότητες αξιοποίησης των -προερχόμενων από τα κοινωνικά δίκτυα - πληροφοριών για τις ανάγκες του κράτους . Η πρώτη - είναι ο προσδιορισμός της επονομαζόμενης κατάστασης κρίσης. Σύμφωνα με τα προερχόμενα από τις πηγές αυτές στοιχεία λαμβάνονταν αποφάσεις για την ύπαρξη δυνητικής απειλής, ενδεχομένου εμφάνισης και κλιμάκωσής της - συμπεριλαμβανομένης και της κοινωνικής. Η δεύτερη, αφορά τον προσδιορισμό σταθερών κοινωνικών ομάδων. Όταν άρχισαν να ενεργούν, κατέστη σαφές ότι θα μπορούσαν με τον ίδιο ακριβώς τρόπο να χρησιμοποιηθούν και σε σχέση με ένα άλλο κράτος.

Στη Ρωσία - δυστυχώς - άργησε να γίνει κατανοητό ότι ο κυβερνοχώρος είναι και αυτός μια μορφή κρατικής επικράτειας, ένας πόρος που μπορεί να χρησιμοποιηθεί από τον εχθρό για να βλάψει το κράτος. Τώρα, σύμφωνα με τους εμπειρογνώμονες, οι κύριες εργασίες είναι προσανατολισμένες τεχνικά - αφορούν δηλαδή την προστασία από ιούς και επιθέσεις DDoS. Οι εργασίες όμως που σχετίζονται με την προστασία από την χειραγώγηση του ανθρωπίνου δυναμικού βρίσκονται σε αρχικό στάδιο. Ένα χαρακτηριστικό παράδειγμα αξιοποίησης ενός «κυβερνο-όπλου» αυτού του τύπου, μπορεί να παρατηρήσει κανείς σήμερα στην Ουκρανία. Διεξάγεται μια επιχείρηση άσκησης πίεσης με τη βοήθεια των κοινωνικών δικτύων, της διάδοσης παραπληροφόρησης .
Ορισμένα εργαλεία για την καταπολέμηση παρόμοιων « ψυχολογικών » επιθέσεων έχουν ήδη αναπτυχθεί στη Ρωσία - λέει ο Ιγκόρ Νεζντάνοφ:

'Εχουμε πια ολοκληρώσει την επεξεργασία ενός συστήματος που μας επιτρέπει τόσο να ανιχνεύουμε τις πληροφοριακές επιθέσεις, όσο και να επηρεάζουμε μέσω διαδόσεων. Σε τελικό στάδιο, θα προκύψει ένα μέσο που θα μας επιτρέπει να αντιμετωπίζουμε και να προλαμβάνουμε τις εξωτερικές πληροφοριακές εισβολές.

Είναι για την ώρα πρόωρο να γίνει λόγος για πλήρη έλεγχο εκ μέρους του κράτους μιας πιθανής «εικονικής εισβολής» στην επικράτειά του. Και, για όσο διάστημα ένα τέτοιο αμυντικό μέσο είναι σε φάση επεξεργασίας, ως μοναδικός τρόπος παραμένει η κριτική στάση των πολιτών έναντι των πληροφοριών που εμφανίζονται.

*Η άποψη της σύνταξης μπορεί να μη συμπίπτει με την άποψη του/της αρθρογράφου