Ο Όρι Ζετ Σόλτες, συνιδρυτής του προγράμματος HARP, ο σκοπός του οποίου είναι η αποκατάσταση και επιστροφή των έργων τέχνης, που είχαν κλέψει οι Ναζί από τους ιδιοκτήτες τους, σε συνέντευξη με τη «Φωνή της Ρωσίας» είπε:

- Το πρόγραμμα Holocaust Art Restitution Project (HARP), διερευνά την προέλευση των έργων τέχνης, που εκτοπίστηκαν ή κατασχέθηκαν από τους ιδιοκτήτες τους κατά τη διάρκεια του Δευτέρου Παγκοσμίου Πολέμου, ιδιαίτερα κατά τη διάρκεια του Ολοκαυτώματος. Χωριστό τμήμα ασχολείται με τα έργα, τα οποία βρέθηκαν στα χέρια των Ναζί και μετά πέρασαν στα χέρια άλλων ανθρώπων, καθώς και με τα έργα, τα οποία είχαν αρπαχτεί βίαια από τους νόμιμους ιδιοκτήτες τους. Ανταποκρινόμαστε και διερευνούμε τις υποθέσεις όλων, όσων αποτείνονται σε μας, ορισμένες φορές είναι αιτήματα μουσείων, κάποτε – ιδιωτών.

Η επιστροφή της ιδιοκτησίας στον ιδιοκτήτη της μπορεί να πάρει ένα έτος, όμως συνήθως η όλη διαδικασία διαρκεί 3-5 χρόνια. Κάθε περίπτωση είναι μοναδική. Π.χ., με παραγγελία του Μουσείου Καλών Τεχνών στο Σιάτλ εργαστήκαμε για να αποδείξουμε ότι ένα ζωγραφικός πίνακας του Ματίς, που αρχικά ανήκε σε αυτόν, είχε κλαπεί από το Γάλλο συλλέκτη Πολ Ρόζενμπεργκ, ο οποίος πέθανε το 1958. και μέχρι το τέλος της ζωής του προσπαθούσε να βρει τα έργα του και εμείς έπρεπε να αποδείξουμε ότι αυτός δεν τα επέστρεψε. Αυτό μας πήρε περίπου ένα χρόνο, δηλαδή πολύ γρήγορα. Όμως τότε είχαμε στη διάθεση μας πολλά έγγραφα.

Το έργο σας δικαιώνεται;

- Είμαστε μη εμπορική οργάνωση και πριν μερικά χρόνια προσπαθήσαμε να παίρνουμε χρήματα από διάφορα ιδρύματα και ταμεία, για να έχουμε τη δυνατότητα να εργαζόμαστε δωρεάν, όμως αυτή η ιδέα απέτυχε. Σήμερα εργαζόμαστε με δικές μας δαπάνες, συνεργαζόμαστε με δυο νομικές εταιρείες στη Νέα Υόρκη και την Ουάσιγκτον, οι οποίες μας παρέχουν υπηρεσίες γι΄αυτά τα θέματα ανιδιοτελώς, γι΄ αυτό οι νομικές συμβουλές για τους πελάτες μας είναι δωρεάν.

Για σας ήταν ενδιαφέρον να ασχοληθείτε με το θησαυρό, που ανακαλύφθηκε στο Μόναχο;

- Μπορούμε να προσφέρουμε αισθητή συμβολή στην επίλυση του προβλήματος της ταυτοποίησης των 1428 ζωγραφικών πινάκων από τη συλλογή του Γκούρλιτ, όμως προς το παρόν δεν έχει λάβει προσκλήσεις για συνεργασία. Ο ρόλος μας επί του παρόντος περιορίζεται στο ότι έχουμε ωθήσει τη Γερμανία να κοινοποιήσει το γεγονός του ευρήματος. Εφόσον τα έργα είχαν ανακαλυφθεί εδώ και πολύ καιρό, έστω και τυχαία, όμως για το θησαυρό τηρούσαν σιωπή ιχθύος.

Ο Κορνήλιος Γκούρλιτ δήλωσε προ ημερών ότι όλοι οι ανακαλυφθέντες πίνακες αποτελούν ιδιοκτησία του και δεν είναι διατεθειμένος να τους δώσει σε κανένα. Είναι βάσιμες οι δηλώσεις του;

- Μπορούσε νόμιμα να λάβει τους πίνακες από τον πατέρα του. Και ο πατέρας του μπορούσε να τις αγοράσει επίσημα και νόμιμα. Τότε χρειάζεται επιτροπή εμπειρογνωμοσύνης για την επιβεβαίωση αυτού του γεγονότος. Σε τέτοια περίπτωση κανείς δεν θα έχει το δικαίωμα να πιέζει τον Γκούρλιτ. Όμως αν αποδεχτεί ότι ορισμένοι από τους πίνακές του είναι κλοπιμαίοι, δεν θα έχει ούτε νομικό, ούτε ηθικό δικαίωμα να κατέχει αυτά τα έργα τέχνης.

 

* Οι απόψεις της Σύνταξης μπορεί να μη συμπίπτουν με τις απόψεις του/της αρθρογράφου.