Η Πινακοθήκη Τρετιακόφ είναι το πρώτο μουσείο εθνικής τέχνης στη Ρωσία. Οι κύριοι θησαυροί του είναι τα έργα των κλασικών της ρωσικής σχολής ζωγραφικής του 19ου αιώνα. Αυτοί οι πίνακες – των Βασνετσόφ και Σίσκιν, Σούρικοφ και Ρέπιν, Κραμσκόι και Λεβιτάν – ανέκαθεν εκλαμβάνονταν ως το πιο πολύτιμο μέρος του πολιτισμικού πλούτου της χώρας. Ωστόσο, η Πινακοθήκη Τρετιακόφ έγινε κρατική μόλις το 1918. Μέχρι τότε ήταν περιουσία της πόλης, ενώ αρχικά ήταν ιδιωτική συλλογή των διάσημων ευεργετών, των εμπόρων Πάβελ και Σεργκέι Τρετιακόφ. Ένα χρόνο πριν τα επίσημα εγκαίνια του μουσείου ο Πάβελ Τρετιακόφ δώρισε στη Μόσχα 2000 έργα εικαστικής τέχνης. Η αλήθεια είναι, ότι η διαθήκη, την οποία άφησε αργότερα, είχε μία σημείωση: «θεωρώ ανεπιθύμητο η καλλιτεχνική πινακοθήκη να συμπληρώνεται με νέα αντικείμενα». Η υψηλόβαθμη συνεργάτης του μουσείου Λύδια Ιόβλεβα διηγείται:

Υπήρχαν πολλές συζητήσεις στο δημοτικό συμβούλιο της Μόσχας – τι πρέπει να γίνει: να ληφθεί υπόψη η διαθήκη του Τρετιακόφ ή όχι; Και τότε ελήφθη μία συμβιβαστική λύση: όλα, όσα απέκτησε ο Τρετιακόφ, να παραμείνουν άθικτα, να διατηρήσουν την έκθεσή του. Αλλά να συνεχίσουν να αναπτύσσουν την Πινακοθήκη Τρετιακόφ ως μουσείο, που αντανακλά την περαιτέρω πορεία της ρωσικής τέχνης.

Σήμερα η συλλογή της Πινακοθήκης Τρετιακόφ αριθμεί περισσότερα από 100000 εκθέματα. Κάποιοι θα ενδιαφερθούν για την αρχαία ρωσική τέχνη – εικόνες των 12ου – 16ου αιώνων, άλλοι για τα αριστουργήματα της ρωσικής ζωγραφικής πορτρέτων του 18ου αιώνα ή πίνακες ζωγράφων του 19ου αιώνα που εκτιμούνταν τόσο πολύ από τον Πάβελ Τρετιακόφ. Κάποιοι άλλοι θα προτιμήσουν την τέχνη της ρωσικής αβανγκάρντ του 20ου αιώνα και έργα σύγχρονων ζωγράφων. Εδώ παρουσιάζονται απολύτως όλες οι περίοδοι της ρωσικής τέχνης, και για να τις γνωρίσει κάποιος, πρέπει να περάσει και από τα επτά παραρτήματα της Πινακοθήκης Τρετιακόφ. Αλλά και το ίδιο το μουσείο έρχεται προς το θεατή: η Πινακοθήκη εδώ και αρκετά χρόνια τοποθετεί αντίγραφα των σπάνιων έργων της σε τοίχους κτηρίων στο ιστορικό κέντρο της Μόσχας. Ένα από τα πιο ασυνήθιστα έργα της είναι η επίδειξη πινάκων σε τρισδιάστατη μορφή σε ένα από τα αεροδρόμια της Μόσχας. Ενώ το πιο αποφασιστικό βήμα προς τα εκατομμύρια των ανθρώπων, μάλιστα σε όλο τον κόσμο, έγινε η συμμετοχή της Πινακοθήκης Τρετιακόφ στο διαδραστικό πρόγραμμα «Τέχνη», το οποίο έθεσε σε λειτουργία ο διαδικτυακός γίγαντας Google. Με την ευκαιρία αυτή η διευθύντρια της Πινακοθήκης Τρετιακόφ Ιρίνα Λέμπεντεβα λέει σε συνέντευξη στη «Φωνή της Ρωσίας»:

Εξετάζουμε παρόμοια πράγματα όχι ως πρόταση προς τους θεατές να μην επισκέπτονται τα μουσεία. Στόχος μας είναι να επιστήσουμε την προσοχή του θεατή, να γνωρίσει περισσότερα για τα έργα και τον καλλιτέχνη, ώστε, όταν επισκεφθεί την Πινακοθήκη Τρετιακόφ, να είναι πιο πληροφορημένος για την ιστορία της τέχνης και για το μουσείο.

 

* Η άποψη της Σύνταξης μπορεί να μη συμπίπτει με την άποψη του/της αρθρογράφου.