Η λεγόμενη «σχιστολιθική επανάσταση» επέτρεψε στις Ηνωμένες Πολιτείες να μειώσουν σημαντικά την εισαγωγή αραβικού πετρελαίου. Οι Αμερικανοί αντιλαμβάνονται ότι η εισαγωγή ενεργειακών πόρων τους κάνει ευπαθείς και επιδιώκουν να ελαχιστοποιήσουν τα ρίσκα. Στο θέμα αναφέρεται ο Πρόεδρος της Ένωσης βιομηχάνων πετρελαίου και φυσικού αερίου Γκενάντι Σμαλ:

- Οι ΗΠΑ έχουν θέσει το στόχο να πετύχουν αυτοεξασφάλιση στον τομέα του πετρελαίου και φυσικού αερίου. Και έχουν κάνει αρκετά βήματα γι΄αυτό το σκοπό. Π.χ., έχουν περάσει στην 1η θέση στον κόσμο στην εξόρυξη φυσικού αερίου. Συν η επανάσταση σχιστόλιθου. Γι΄αυτό σήμερα η εξάρτησή τους από το εισαγόμενο πετρέλαιο δεν είναι και μεγάλη. Νομίζω ότι στο εγγύς μέλλον θα μπορέσουν να απαλλαγούν πλήρως απ΄αυτή την εξάρτηση.

Όμως το πετρέλαιο της Μέσης Ανατολής είναι πολύ φθηνότερο. Το κόστος της εξόρυξης είναι εντελώς διαφορετικό, από ότι στις Ηνωμένες Πολιτείες. Το δε θέμα της αποτελεσματικότητας έχει μεγάλη σημασία για την Αμερική. Γι΄αυτό οι Αμερικανοί ποτέ δεν θα εγκαταλείψουν τη Μέση Ανατολή. Η περιοχή αυτή είναι πολύ σημαντική γι΄αυτούς, λαμβανομένης υπόψη της συστημικής του επίδρασης στην παγκόσμια αγορά πετρελαίου και φυσικού αερίου.

Εν τω μεταξύ η Σαουδική Αραβία προσπαθεί να αντιληφθεί προς ποια κατεύθυνση πρέπει να προχωρήσει. Ο μεγαλύτερος επιχειρηματίας και επενδυτής του βασιλείου πρίγκιπας αλ-Ουαλίντ ιμπν Ταλάλ ζήτησε από την κυβέρνηση της Σαουδικής Αραβίας να αρχίσει τη διαφοροποίηση της εθνικής οικονομίας. Στο θέμα αναφέρεται ο Ρώσος εμπειρογνώμονας Αλεξάντρ Πάσετσνικ:

- Γενικά οι Σαουδάραβες με την Αμερική πάντοτε είχαν φιλικές σχέσεις. Η ενεργειακή πολιτική αναπτυσσόταν ακριβώς στη σύμπραξη. Σήμερα όμως η συγκυρία αλλάζει. Το πετρέλαιο σχιστόλιθου είναι εντελώς υπαρκτός ενεργειακός πόρος. Η Σαουδική Αραβία πρέπει να αντιδράσει σ΄αυτή την πρόκληση, να αλλάξει τη δημοσιονομική και καινοτομική της πολιτική.

Ωστόσο προς το παρόν δεν μπορούμε να πούμε ότι το αραβικό πετρέλαιο θα εξισωθεί στην τιμή με το σχιστολιθικό. Όμως μια ανακατανομή της παγκόσμιας ενεργειακής αγοράς δεν πρέπει να αποκλείεται. Η Κίνα σταδιακά εξωθεί τις ΗΠΑ από την 1η θέση στην αξιολόγηση των βασικών καταναλωτών και των βασικών εισαγωγέων πετρελαίου. Υπάρχει η άποψη ότι η Κίνα θα αποσπάσει από τους Αμερικανούς τη Μέση Ανατολή.

Κατά την άποψη του Γκενάντι Σμαλ: Σήμερα ήδη η Κίνα αγοράζει περίπου 250 εκατ. βαρέλια και πρόκειται, βασικά, για μεσανατολικό πετρέλαιο (παρόλο που συμπεριλαμβάνεται και λίγο ιρανικό). Γι΄αυτό είναι απόλυτα δυνατό ότι η Κίνα μπορεί να αντικαταστήσει τις ΗΠΑ ως τον κύριο καταναλωτή πετρελαίου από τη Μ. Ανατολή.

Όλες αυτές οι σκέψεις βασίζονται στην εικασία ότι η σχιστολιθική επανάσταση δεν θα αποδειχτεί δρόμος αδιεξόδου στην επιστημονικο-τεχνική πρόοδο. Ωστόσο πολλοί σκεπτικιστές προτείνουν μια σειρά επιχειρήματα υπέρ ακριβώς αυτής της κατάστασης των πραγμάτων. Οι προβλέψεις είναι διφορούμενες. Συνεπώς για τους Αμερικανούς είναι νωρίς για να εγκαταλείψουν το αραβικό πετρέλαιο, ενώ για τους Σαουδάραβες – νωρίς για να πανικοβάλλονται.

 

* Η άποψη της Σύνταξης μπορεί να μη συμπίπτει με την άποψη του αρθρογράφου.