Ο Πρώτος Παγκόσμιος πόλεμος, στον οποίο ενεπλάκησαν 38 κράτη, άρχισε στις 28 Ιουλίου 1914, όταν η Αυστροουγγαρία επιτέθηκε στη Σερβία. Σε σχέση με αυτό, ο αυτοκράτορας Νικόλαος ο Β’ εξέδωσε διάταγμα για την επιστράτευση, πράγμα που η Γερμανία αξιοποίησε ως αφορμή για να κηρύξει τον πόλεμο στη Ρωσία. Η Ρωσία δεν επεδίωκε κατακτήσεις, ισχυρίζεται ο ιστορικός Λεονίντ Ρσέτνικοφ.

-Δεν μπορούσαμε να μην εμπλακούμε σε αυτόν τον πόλεμο. Θα φαινόμασταν ως μία χώρα, η οποία πρόδωσε τους φίλους της. Επέστρεψα προσφάτως από τη Σερβία. Εκεί θέτουν το ερώτημα για την κατασκευή μνημείου στον αυτοκράτορα Νικόλαο τον Β’ και ενός μνημείου για το Ρωσικό στρατό. Στη σοβιετική εποχή θαρρείς κι είχαν λησμονήσει τον Α’ Παγκόσμιο πόλεμο. Τώρα θα πρέπει να αποκαταστήσουμε την ιστορική μνήμη. Και το γεγονός ότι σήμερα έχουμε Ημέρα μνήμης των νεκρών του Α’ Παγκοσμίου πολέμου, είναι πολύ σημαντικό για τη σύγχρονη Ρωσία.

Τα γεγονότα μαρτυρούν ότι τη στιγμή της επανάστασης του Φεβρουαρίου του 1917 η Ρωσία ήταν έτοιμη να συνεχίσει με επιτυχία τις πολεμικές επιχειρήσεις. Η χώρα είχε εξοπλίσει και παραθέσει στο πεδίο της μάχης 60 σώματα στρατού αντί για 35, τα οποία διέθετε τον Αύγουστο του 1914. Το αξιόμαχο των μονάδων του μετώπου είχε βελτιωθεί από τις σοβαρές επιθετικές επιχειρήσεις. Ο Ουίστον Τσόρτσιλ, ο οποίος κατά τη διάρκεια του πολέμου ήταν επικεφαλής του Βρετανικού στόλου, σημείωσε ότι η μοίρα φέρθηκε εντελώς άδικα στη Ρωσία: «η οποία κρατώντας τη νίκη στα χέρια της, έπεσε ξαφνικά κάτω». Εξαιτίας της αποσχιστικής συμφωνίας ειρήνης του Μπρεστ- Λιτόφσκ του 1918, την οποία υπέγραψαν οι Μπολσεβίκοι με τη Γερμανία λίγους μήνες πριν τη λήξη του πολέμου, η Ρωσία δεν κλήθηκε στη Διάσκεψη των Βερσαλλιών των νικηφόρων κρατών. Αργότερα ο καθοριστικός της ρόλος στο Ανατολικό μέτωπο λησμονήθηκε όχι μόνο στα δυτικά, μα και στα σοβιετικά εγχειρίδια ιστορίας. Η εμφάνιση νέας ημερομηνίας μνήμης στο ρωσικό ημερολόγιο μαρτυρά ότι η κοινωνική συνείδηση, επιτέλους, στράφηκε προς αυτό το σημαντικό και επίκαιρο θέμα, θεωρεί η ιστορικός Γιλένα Ρουντάγια.

-Η αποκατάσταση της ιστορικής μνήμης για το ρόλο της Ρωσίας στον Πρώτο Παγκόσμιο πόλεμο χρειάζεται όχι για να κολακευτεί η εθνική υπερηφάνεια, αλλά για να δημιουργηθεί η συνέχεια της ιστορικής συνείδησης. Χωρίς κατανόηση των μαθημάτων του παρελθόντος είναι αδύνατο να επιλυθούν τα προβλήματα του παρόντος.

Αυτές τις ημέρες στη Μόσχα και στο Κρατικό Ιστορικό Μουσείο εκτίθενται δεκαπέντε σχέδια που έλαβαν μέρος στο διαγωνισμό για το μνημείο «Στους Ρώσους ήρωες, πεσόντες στα χρόνια του Α’ Παγκοσμίου πολέμου». Στις 15 Αυγούστου, λαμβάνοντας υπόψη τη γνώμη της κοινής γνώμης, η οποία ψηφίζει στην επίσημη ιστοσελίδα του διαγωνισμού, η κριτική επιτροπή θα ανακοινώσει το νικητή. Το μνημείο θα κατασκευαστεί με χρήματα που θα συγκεντρωθούν με έρανο και θα τοποθετηθεί στη Μόσχα την επόμενη χρονιά – στην εκατονταετία από τον Α’ Παγκόσμιο πόλεμο.

* Η άποψη της Σύνταξης μπορεί να μη συμπίπτει με την άποψη του αρθρογράφου.