Ποιες είναι οι αρμοδιότητές σας στην Γενική Γραμματεία Διαφάνειας και Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων;

Είναι μια τιμητική θέση για μένα που μου εμπιστεύτηκε ο πρωθυπουργός, ο κ. Σαμαράς. Έχω διατελέσει στο παρελθόν αντιπρόεδρος της Βουλής και Υπουργός. Θεωρώ πολύ σημαντικό το ότι σήμερα υπηρετώ σ’ αυτή την θέση για θέματα τα οποία απασχολούν την κοινωνία, θέματα διαφάνειας, καταπολέμησης της διαφθοράς, που αποτελεί την βασική αιτία της κατάρρευσης του πολιτικού μας συστήματος, της οικονομικής εξαθλίωσης και της εθνικής ταπείνωσης. Πολύ σημαντικός είναι ο τομέας των ανθρωπίνων δικαιωμάτων. Η γραμματεία μας επεξεργάζεται ένα σχέδιο για πρώτη φορά, που λέγεται «Σχέδιο Δράσης για τα ανθρώπινα δικαιώματα» και προτεραιότητά μας είναι τα ανθρώπινα δικαιώματα της στέγης και της διατροφής. Διότι, αν δεν υπάρχει αυτή η δυνατότητα, δεν μπορεί να διεκδικήσει κάποιος ποιότητα ζωής. Είναι δικαιώματα κατοχυρωμένα από τους διεθνείς οργανισμούς, από την χάρτα των ανθρωπίνων δικαιωμάτων του ΟΗΕ, από το Σύνταγμα της Ελλάδας και πιστεύω ότι μια κοινωνία δεν μπορεί να αισθάνεται ότι είναι σύγχρονη και δημοκρατική όταν υπάρχουν πεινασμένοι και άστεγοι.

Η ελληνική κοινωνία είναι σύγχρονη και δημοκρατική;

Είναι και σύγχρονη και δημοκρατική, αλλά όμως ορισμένοι πολίτες και πολιτικοί δεν ανταποκρίνονται στις υποχρεώσεις που απορρέουν από τις επιταγές του Συντάγματος ή από το γραπτό και εθιμικό δίκαιο.

Θεωρητικά επί παραδείγματι είναι υπέρ της διαφάνειας και των ανθρωπίνων δικαιωμάτων, στην πράξη όμως είναι συνεργοί αδικημάτων οικονομικού χαρακτήρα ή απλοί παρατηρητές σε θέματα παραβίασης ανθρωπίνων δικαιωμάτων ή σε θέματα διαφθοράς.

Ο κόσμος εμπιστεύεται το πολιτικό σύστημα πλέον;

Όχι. Το πολιτικό σύστημα είναι υπό κατάρρευση. Θα ανησυχούσα πάρα πολύ, αν ο κόσμος πίστευε πως αυτό το πολιτικό σύστημα μπορεί να έχει προοπτικές. Στην Ελλάδα είναι αναγκαία η αναγέννηση του πολιτικού συστήματος.

Ποιες αλλαγές θα συνέβαλαν σ’ αυτήν την αναγέννηση;

Προσωπικά έχω ασχοληθεί πάρα πολύ με το θέμα αυτό, έχω γράψει και τρία βιβλία. Καταρχάς πιστεύω ότι πρέπει η εκλογή του Προέδρου της Δημοκρατίας να γίνεται από την βάση. Σήμερα η εκλογή του Προέδρου της Δημοκρατίας είναι αποτέλεσμα διαπραγμάτευσης των κομμάτων εξουσίας. Έπειτα, είναι το θέμα της κατάργησης του ακαταδίωκτου των υπουργών, του άρθρου 68 δηλαδή του Συντάγματος. Εξίσου σημαντικό είναι το θέμα του «πόθεν έσχες» των βουλευτών. Δεν μπορεί να μην έχουν βρεθεί ρυθμίσεις νομοθετικές για το «πόθεν έσχες» των βουλευτών και να αξιώνουμε μετά από τον κόσμο να έχει εμπιστοσύνη σ’ όλες τις άλλες νομοθετικές ρυθμίσεις. Επίσης, τα οικονομικά των κομμάτων πρέπει να είναι φανερά. Η μείωση του αριθμού των βουλευτών είναι ένα ακόμη πολύ σημαντικό θέμα. Δεν χρειάζεται η Ελλάδα 300 βουλευτές. Τέλος, το ασυμβίβαστο υπουργών και βουλευτών. Δεν μπορεί να είσαι υπουργός και βουλευτής. Δεν είναι σωστό αυτό που συμβαίνει, ο ελέγχων να είναι ταυτόχρονα και ελεγχόμενος .Εγώ επί παραδείγματι εισηγούμουν από την θέση του υπουργού νομοσχέδιο και μετά το ψήφιζα. Και εδώ μπαίνει ένα πολύ μεγάλο θέμα το ότι δηλαδή η νομοθετική εξουσία λειτουργεί συνήθως, κατ’ εντολή της εκτελεστικής εξουσίας. Αυτό είναι έλλειμμα δημοκρατίας. Aναφορικά με την Δικαιοσύνη, δεν μπορεί και δεν πρέπει να διορίζεται η ηγεσία της Δικαιοσύνης από την κάθε κυβέρνηση, γιατί είναι δυνατόν οι δικαστικοί λειτουργοί, σε μια προσπάθεια να αναρριχηθούν στην ηγεσία, να συμβιβάζονται, να συνεργάζονται ή και να μην εκτελούν τα καθήκοντα τους.

Τελικά είναι δύσκολο να υπηρετείτε σε μια τέτοια Γραμματεία σήμερα;

Πάντα ήταν δύσκολο. Τα συμφέροντα είναι πολύ οργανωμένα, έχουν πολύ μεγάλη δύναμη. Τα κυκλώματα, η διαπλοκή και η διαφθορά είναι θέματα που δύσκολα αντιμετωπίζονται. Η διαπλοκή είναι η συναλλαγή που υπάρχει μεταξύ των οικονομικών παραγόντων και των εκπροσώπων της εξουσίας. Η διαφθορά είναι η εκμετάλλευση της θέσης που έχει ένας υπάλληλος, ένας λειτουργός προς ίδιον όφελος. Είναι δύσκολο να τους αντιμετωπίσει κανείς γιατί έχουν κοινωνική απήχηση, ελέγχουν τα μέσα ενημέρωσης, ελέγχουν τον κρατικό μηχανισμό. Ουσιαστικά αποτελούν εξωθεσμικά κέντρα εξουσίας. Αυτή είναι η πραγματικότητα. Όμως, αν κανείς είναι αποφασισμένος, μπορεί να το αντιμετωπίσει. Έχω συμπεράνει από την μακράν μου ενασχόληση και είμαι κατηγορηματικός σ’ αυτό, ότι όπου υπάρχει διαφθορά, δεν υπάρχει πολιτική βούληση. Και όπου υπάρχει πολιτική βούληση, δεν υπάρχει διαφθορά. Τα άλλα είναι δικαιολογίες.

Για την πάταξη της διαφθοράς, της διαπλοκής χρειάζονται τρία πράγματα: α) πολιτική βούληση, να θέλει ο πρωθυπουργός, η εκάστοτε κυβέρνηση, η πολιτική ηγεσία να αντιμετωπίσει την διαφθορά, β) ένα εθνικό σχέδιο δράσης για το τι πρέπει να κάνουμε, ποιες είναι οι εστίες της διαφθοράς, ποιες είναι οι προτεραιότητες και με ποιον τρόπο θα δράσουμε και γ) άτομα αποφασισμένα να συγκρουστούν με το κατεστημένο, με την διαφθορά.

Σήμερα για πρώτη φορά στη Χώρα μας, υπάρχουν και οι τρεις προϋποθέσεις και ιδιαίτερα η εκπεφρασμένη βούληση του Πρωθυπουργού.

Η κρίση είναι ευκαιρία για την κάθαρση του πολιτικού συστήματος;

Η κρίση όπως εκδηλώνεται, αρκεί να μην γίνει ανεξέλεγκτη η κατάσταση, μπορεί να γίνει ευκαιρία για μια νέα αρχή. Μέσα από αυτή την κρίση μπορούμε να χτίσουμε νέες δομές, ένα νέο πολιτικό σύστημα. Αυτό θα είναι το όφελος από την κρίση. Δεν ανησυχώ και για τις κοινωνικές αντιδράσεις. Αλίμονο αν ο κόσμος πίστευε ότι αυτό το σύστημα μπορεί να κρατηθεί. Θα ήταν λάθος και αλίμονο αν ο κόσμος δεν αντιδρούσε. Σκέφτομαι και λίγο ιατρικά. Ο οργανισμός που δεν κάνει πυρετό, όταν είναι άρρωστος, πεθαίνει. Να μας ανησυχεί η αδιαφορία.

 * Η άποψη της Σύνταξης μπορεί να μη συμπίπτει με την άποψη του αρθρογράφου.