Η αλήθεια είναι, ότι ο δείκτης ανεργίας εδώ ήταν μέχρι πρόσφατα ο πιο υψηλός στην Ευρωπαϊκή Ένωση. Σήμερα, αν και μειώθηκε λίγο, παραμένει ανησυχητικός: περίπου το 15,4% του εργατικού δυναμικού της Σλοβακίας δεν έχει εργασία, ενώ στους νέους οι άνεργοι ξεπερνούν το ένα τρίτο. Μεταξύ των σοβαρών προβλημάτων είναι η αποκατάσταση της κατανάλωσης του πληθυσμού της Σλοβακίας, του προ κρίσης όγκου των εξαγωγών στην ΕΕ. Πιο δύσκολα επιβιώνουν σε αυτές τις συνθήκες οι μικρές και οι μεσαίες επιχειρήσεις. Έτσι, αναζητούν νέες αγορές, στρέφοντας το βλέμμα τους στην Ανατολή, όπου μέχρι τη δεκαετία του 1990 είχαν συνεχείς και σταθερές πωλήσεις. Ιδιαίτερα ελκυστική για τους Σλοβάκους είναι η απύθμενη ρωσική αγορά. Αυτήν την «ανατολική τάση» συνέλαβε πολύ καλά η εταιρεία «Creative expert consulting» από την Μπρατισλάβα. Η εταιρεία αυτή ανοίγει συνεχώς νέες αντιπροσωπείες στη Ρωσία, την Ουκρανία, το Καζακστάν, διαβεβαιώνοντας τους πελάτες, ότι μπορεί να εξασφαλίσει την επιτυχία στη χώρα μας σχεδόν σε κάθε επιχειρηματία από τη Σλοβακία, την Τσεχία και την Ουγγαρία. Από που πηγάζει αυτή η σιγουριά, ρωτήσαμε τον εκτελεστικό διευθυντή Ρόμπερτ Σεντλάκ:

Το θέμα είναι, ότι εμείς με τον ουγγρικό εταίρο, συνιδιοκτήτη της εταιρείας, σπουδάσαμε στη Ρωσία, και μάθαμε όλες τις λεπτομέρειες για την επιχειρηματική δραστηριότητα σε αυτές τις συνθήκες. Έτσι προέκυψε η ιδέα να μεταδώσουμε την εμπειρία αυτή σε όσους θέλουν για πρώτη φορά να εισέλθουν στη ρωσική αγορά, ή να συνεχίσουν να εργάζονται εκεί, επιδιώκοντας την επέκταση της δραστηριότητάς τους. Παρατηρούμε τώρα ένα μοναδικό φαινόμενο. Τη δεκαετία του 1990 οι Σλοβάκοι πρακτικά σταμάτησαν την επιχειρηματική τους δραστηριότητα στην επικράτεια της Ρωσικής Ομοσπονδίας. Όλοι έσπευσαν στην ΕΕ, φαινόταν, ότι μόνο εκεί μας περίμενε επιτυχία. Αλλά πέρασε ο καιρός, ξέσπασε η κρίση, και διαπιστώθηκε πόσο δύσκολο είναι να παραμένεις ανταγωνιστικός στην ευρωπαϊκή αγορά, να βρεις τη θέση σου. Αν και, φυσικά, ένα σημαντικό μέρος των εξαγωγών της Σλοβακίας είναι προσανατολισμένο προς την Ευρωπαϊκή Ένωση. Αλλά πολλές εταιρείες σήμερα επιδιώκουν να εργαστούν στη Ρωσία, προσπαθούν να αποκαταστήσουν τις χαμένες διασυνδέσεις. Η τεράστια ρωσική αγορά μάς φαίνεται ισχυρή και αρκετά σταθερή.

Ποιους τομείς της οικονομίας εκπροσωπούν οι πελάτες σας, που επιθυμούν να βρουν πελάτες στη ρωσική αγορά;

Είναι από πολύ ευρύ φάσμα. Αναζητούν εταίρους στη χώρας σας κατασκευαστές μηχανολογικού εξοπλισμού, βιομηχανίας τροφίμων και χημικών, αγροτικές επιχειρήσεις, υπηρεσίες εφοδιασμού και εστιατορίων, εξαγωγείς εξοπλισμού για ηλεκτροπαραγωγούς σταθμούς φυσικού αερίου, αδύνατον να αναφερθούν όλοι.

Ποιες συμβουλές δίνετε στους επιχειρηματίες, που θέλουν να επεκτείνουν τις επιχειρήσεις τους στη Ρωσική Ομοσπονδία;

Πρώτα απ’ όλα, θα πρέπει να γνωρίζουν, αν το προϊόν τους θα πωλείται εκεί, αν θα υπάρχει ζήτηση από τους Ρώσους; Δηλαδή, θα πρέπει να διεξαχθεί μία έρευνα αγοράς, κάτι που εμείς βοηθάμε να γίνει. Για την επιτυχία της επιχειρηματικής δραστηριότητας απαιτείται, πρώτα απ’ όλα, η πληροφορία. Κι εμείς την κατέχουμε. Στα γραφεία μας στη Ρωσία εργάζονται Ρώσοι, που διαθέτουν εμπειρία στην άσκηση επιχειρηματικής δραστηριότητας στις δύσκολες συνθήκες της τοπικής αγοράς.

Τώρα πολλά λέγονται για εκροή κεφαλαίων από τη Ρωσία. Ενώ εσείς κατά κάποιον τρόπο κατευθύνετε το κεφάλαιο προς τη ρωσική κατεύθυνση. Θεωρείτε ότι έχει προοπτική;

Χωρίς καμία αμφιβολία! Η Ρωσία είναι μία τέραστια χώρα με πληθυσμό, ικανό να εξασφαλίσει σταθερή ζήτηση για όλα τα είδη αγαθών. Αλλά στη ρωσική οικονομία, κάτι που δεν είμαι κρυφό, κυριαρχούν οι τομείς εξόρυξης πρώτων υλών. Η βιομηχανία παραγωγής προς το παρόν αναπτύσσεται ελάχιστα. Εμείς θέλουμε να καλύψουμε αυτό το κενό με σλοβάκικα αγαθά – άριστα σε ποιότητα και σε προσιτές τιμές. Ο καθένας, που θα καταφέρει να κερδίσει μία θέση σε αυτήν την αγορά, να βρει εταίρους, απλά είναι «καταδικασμένος» για την επιτυχία και για μεγάλα κέρδη. Αν και, φυσικά, όσοι εργάζονται στη Ρωσία θα πρέπει να λαμβάνουν υπόψη τους πλήθος συνθηκών, συμπεριλαμβανομένων του πολύπλοκου νομικού πλαισίου, της ρωσικής νοοτροπίας, πολλές άλλες ιδιαιτερότητες. Υπάρχουν άραγε κι εδώ κίνδυνοι για την επιχειρηματική δραστηριότητα; Φυσικά, όπως και σε κάθε άλλη χώρα, είτε πρόκειται για την Τσεχία, τη Σλοβακία ή την Ουγγαρία.

Στη βάση δεδομένων της εταιρείας «Creative expert consulting» υπάρχουν 15 χιλιάδες ρωσικές επιχειρήσεις, πρόθυμες ήδη σήμερα να συνάψουν επιχειρηματικές σχέσεις με προμηθευτές από τη Σλοβακία, την Τσεχία και την Ουγγαρία. Ο Ρόμπερτ Σεντλάκ διαβεβαιώνει: αρκούν δύο μήνες, ώστε να έρθουν σε επαφή πιθανοί εταίροι. Η ένταξη της Ρωσίας στον ΠΟΕ, η δημιουργία της Τελωνειακής Ένωσης, η ανάπτυξη της ίδιας της ιδέας του ευρασιατικού οικονομικού χώρου, σύμφωνα με την άποψή του, ανοίγει απεριόριστες ευκαιρίες για τις μικρές και μεσαίες επιχειρήσεις στη Σλοβακία, η οποία σύμφωνα με τα λόγια του πρωθυπουργού της Ρόμπερτ Φίτσο, κατονόμασε τη ρωσική κατεύθυνση ως μία από τις προτεραιότητες της εξωτερικής οικονομικής πολιτικής της Σλοβακίας.