Πολλά εξαρτώνται από την ικανότητα του προσωπικού διερμηνέα του προέδρου. Για αυτό μίλησε στο Πανεπιστήμιο Γλωσσολογίας του Πιατιγκόρσκ ο καλεσμένος για διαλέξεις καθηγητής του Νέου Βουλγαρικού Πανεπιστημίου, Μπόρις Ναϊμούσιν. Ο έμπειρος ειδικός της διερμηνείας και προσωπικός διερμηνέας των προέδρων της Βουλγαρίας έδωσε συνέντευξη στη «Φωνή της Ρωσίας». Μαζί του συνομίλησε η Γκαγιανέ Χάνοβα.

Τι ακριβώς διδάσκατε τους καθηγητές και φοιτητές στο Πιατιγκόρσκ, τι μυστικά μοιραστήκατε;

- Στις διαλέξεις μου πάντα διηγούμαι συγκεκριμένες καταστάσεις. Οι μελλοντικοί διερμηνείς θα πρέπει να γνωρίζουν, πώς να ενεργήσουν, όταν προκύπτει ένα πρόβλημα, πώς να συμπεριφέρονται σε ορισμένες περιπτώσεις. Ο διερμηνέας, ως γνωστόν, απαιτείται σύμφωνα με το πρωτόκολλο, ακόμα και όταν όλα τα μέρη των συνομιλιών κατέχουν τις γλώσσες και καταλαβαίνουν ο ένας τον άλλον. Για παράδειγμα, ποτέ δεν μετέφραζα στον πρώην πρόεδρο της Βουλγαρίας Γκεόργκι Παρβάνοφ από τα ρωσικά στα βουλγαρικά, όταν συναντιόταν με τον τότε πρόεδρο Μεντβέντεφ και τον πρωθυπουργό Πούτιν. Το ίδιο συμβαίνει και σήμερα, όταν τυχαίνει να εργαστώ στις συναντήσεις του προέδρου Πλεβνέλιεφ με υψηλούς Ρώσους αξιωματούχους. Συμβαίνουν στη μεταφραστική πρακτική μας και μπερδεμένες καταστάσεις. Για παράδειγμα, στο Μπακού για τις συνομιλίες του Ιλχάμ Αλίγιεφ και του Γκεόργκι Παρφάνοφ δεν βρέθηκαν διερμηνείς υψηλού επιπέδου από τη μία γλώσσα στην άλλη άμεσα. Τότε εγώ πρότεινα να χρησιμοποιήσουμε τη ρωσική γλώσσα. Μιλάει ο πρόεδρος του Αζερμπαϊτζάν. Ο διερμηνέας του ψιθυρίζει στο αυτί μου τη μετάφραση στα ρωσικά. Εγώ με ταχυγραφία σημειώνω και από το χαρτί μεταφράζω στη βουλγαρική γλώσσα. Το ίδιο κάναμε και στη διάρκεια της ομιλίας του προέδρου της Βουλγαρίας. Η συνέντευξη Τύπου ήταν άψογη, δεν υπήρχαν καθυστερήσεις στη μετάφραση.

Μπορεί άραγε ο διερμηνέας να αμβλύνει την ένταση της ομιλίας, αφού συμβαίνουν, μάλλον, και τέτοιες καταστάσεις σε υψηλό επίπεδο...

- Ο διερμηνέας θα πρέπει να γνωρίζει τη θέση του και να παίζει το ρόλο του μεσολαβητή. Αλλά στη διάρκεια της κρίσης του φυσικού αερίου μεταξύ της Ουκρανίας και της Ρωσίας το 2009 αναγκάστηκα να χρησιμοποιήσω όλη τη δεξιοτεχνία και την ηρεμία μου, για να μη διακοπούν οι διαπραγματεύσεις. Το Φεβρουάριο (βρισκόμασταν τότε στη Μόσχα λόγω του «Έτους της Βουλγαρίας στη Ρωσία») πραγματοποιήθηκε μία συνάντηση των προέδρων της Ρωσίας και της Βουλγαρίας. Ο Γκεόργκι Παρβάνοφ επέμενε στην παροχή αποζημίωσης στη βουλγαρική πλευρά λόγω της «κρίσης του φυσικού αερίου», ενώ ο Ντμίτρι Μεντβέντεφ πρότεινε να τη ζητήσουμε από το Κίεβο. Για να μην επιδεινωθεί η δύσκολη στιγμή, μετέφραζα εξαιρετικά ήρεμα. Ελπίζω, ότι με αυτόν τον τρόπο βοήθησα να βρεθεί μία κοινή λύση. Ξέρετε, όσο πιο συγκρατημένος και απαθής είναι ο διερμηνέας, τόσο καλύτερα προχωράει ο διάλογος στις συνομιλίες. Αυτός είναι ο «χρυσός κανόνας», τον οποίο διδάσκω σήμερα στους φοιτητές μου.

Επίσης, ο Μπόρις Ναϊμούσιν διδάσκει την τέχνη της μετάφρασης στις αθλητικές εκδηλώσεις. Στο Πιατιγκόρσκ εκπαίδευε εθελοντές για τους επερχόμενους Ολυμπιακούς Αγώνες στο Σότσι. Υπάρχουν αρκετά λεπτά σημεία στη μετάφραση κατά τις συναντήσεις με τους οικοδεσπότες και τους φιλοξενούμενους, τη διαμονή σε ξενοδοχείο, τη συνοδεία στις διαδρομές στα στάδια και στα ταξίδια στις γύρω περιοχές. Ο διερμηνέας πρέπει να πράξει έτσι, ώστε οι Χειμερινοί Ολυμπιακοί Αγώνες του 2014 να μείνουν στη μνήμη των ανθρώπων ως μία λαμπρή εντύπωση για ολόκληρη τη ζωή.