Η πεδιάδα του Κουρσκ είχε τραβήξει την προσοχή των στρατηγών από την άνοιξη του 1943. Ήταν μία ιδιόμορφη δίοδος προς τη γραμμή του μετώπου, όπου ο Κόκκινος Στρατός είχε διεισδύσει στην παράταξη των χιτλερικών στρατευμάτων σε απόσταση περίπου 150 χιλιομέτρων δυτικά του Κουρσκ.

Η διοίκηση της Βέρμαχτ είχε επεξεργαστεί ένα σχέδιο αστραπιαίας επίθεσης διάρκειας τεσσάρων ημερών με την κωδική ονομασία «Κάστρο». Η σύλληψη του ήταν εξαιρετικά απλή. Θα ξεκινούσε με ισχυρά χτυπήματα από τη νότια και βόρεια πλευρά, πλαγιοκόπηση, περικύκλωση και εξόντωση μια ομάδας σοβιετικών στρατευμάτων με ένα εκατομμύριο στρατιώτες, στην πεδιάδα του Κουρσκ. Στη συνέχεια από αυτό το προγεφύρωμα θα ξεκινούσε μια νέα επίθεση κατά της Μόσχας. Για την υλοποίηση αυτής της επιχείρησης είχαν στη διάθεσή τους 50 μεραρχίες. Στη σύνθεσή τους υπήρχαν περίπου 900 χιλιάδες στρατιώτες, 10 χιλιάδες πυροβόλα, περισσότερα από δυόμιση χιλιάδες τεθωρακισμένα και 2 χιλιάδες αεροπλάνα. Ιδιαίτερες ελπίδες είχαν εναποθέσει στα τελευταία επιτεύγματα της τεχνολογίας τους, τα τεθωρακισμένα «Τίγρης» και «Πάνθηρ», καθώς επίσης και στα βαρέα αυτοκινούμενα πυροβόλα «Φερντινάντ». Ο ιστορικός Μιχαήλ Μιαγκόφ, επισημαίνει:

-Τα μέλη της διοίκησής μας είχαν διάφορες απόψεις. Να επιτεθούν ή να αμυνθούν; Κυριάρχησε η άποψη για την αναγκαιότητα της άμυνας, καθώς ήταν μεγάλη ανάγκη να νικήσουν τα γερμανικά νέα τεθωρακισμένα «Τίγρης» και «Πάνθηρ».

Η άμυνα είχε σχεδιαστεί και προετοιμαστεί με κάθε λεπτομέρεια. Και επιπλέον, χάρη στην κατασκοπία, κατάφεραν να εντοπίσουν και το μέρος, και την ακριβή της πρώτης επίθεσης των Γερμανών. Γι’ αυτό και τη νύχτα προς την 5η Ιουλίου σαράντα λεπτά πριν την προγραμματισμένη έναρξη της επιχείρησης «Κάστρο» το σοβιετικό πυροβολικό επέφερε στις θέσεις του εχθρού ένα αναπάντεχο χτύπημα. Εκατοντάδες βομβαρδιστικά έριξαν τόνους βομβών στις θέσεις συγκέντρωσης των εχθρικών στρατευμάτων. Η επίθεση των χιτλερικών στρατευμάτων καθυστέρησε για μερικές ώρες. Στη συνέχεια έπεσε πάνω σε μια σκληρή άμυνα.

Στις 12 Ιουλίου, στο χωριό Προχόροβκα, έγινε η μεγαλύτερη στην παγκόσμια ιστορία μάχη τεθωρακισμένων. Και από τις δύο πλευρές έλαβαν μέρος περισσότερα από 120 τεθωρακισμένα. Η μάχη διήρκησε δυόμιση ημέρες. Ήταν τόσο έντονη, που τα πληρώματα των φλεγόμενων τεθωρακισμένων έβγαιναν από αυτά και ορμούσαν στη μάχη σώμα με σώμα.

Ήταν η τελευταία αμυντική μάχη. Τα σοβιετικά στρατεύματα πέρασαν στην επίθεση. Η διάρκειας πενήντα ημερών μάχη στο Κουρσκ έληξε την 23 Αυγούστου με μια λαμπρή νίκη του Κόκκινου Στρατού. Αξίζει να θυμίσουμε της ο Χίτλερ είχε προαισθανθεί την ήττα. Τον Μάιο του 1943 είχε γράψει στον στρατηγικό Γκουντεριάν: «Και μόνο με τη σκέψη της επίθεσης, πονάει το στομάχι μου». Μετά την μάχη στο Κουρσκ, εκτός από το στομάχι πόνεσε και το κεφάλι του: ο στρατός της Βέρμαχτ έχασε τη στρατηγική πρωτοβουλία. Το μέτωπο ανεπιστρεπτί κύλησε προς τη μεριά του Βερολίνου.