Λόγο για προβληματισμούς σχετικά με τη στρατιωτικοποίηση της Αρκτικής αποτέλεσε η συνεδρίαση του Αρκτικού Συμβουλίου σε επίπεδο αρχηγών των Γενικών Επιτελείων. Αυτό συνέπεσε με την έντονη δραστηριότητα των ρωσικών δυνάμεων της Πολεμικής Αεροπορίας στο βόρειο και το βορειοδυτικό τμήμα της χώρας. Στη Ρωσία έχουν υιοθετηθεί οι «Βάσεις της κρατικής πολιτικής της Ρωσίας στην Αρκτική». Σύμφωνα με αυτό το έγγραφο στην περιοχή σχηματίζονται αρκτικά τμήματα, αναπτύσσεται η στρατιωτική υποδομή και ενισχύονται τα σύνορα.

Στη σημερινή κατάσταση τέτοια μέτρα θα υιοθετούσε ουσιαστικά οποιοδήποτε κράτος. Εφόσον οι χώρες του ΝΑΤΟ εδώ και πολύ καιρό εκδηλώνουν αυξημένο ενδιαφέρον για την Αρκτική. Τα τελευταία χρόνια αυτό το ενδιαφέρον αυξήθηκε περισσότερο – όταν έγινε σαφές ότι το κλίμα πραγματικά αλλάζει και οι πάγοι της Αρκτικής λιώνουν εντατικά. Από το 2007 τακτικές σ΄αυτή την περιοχή κατέστησαν οι συνδυασμένες στρατιωτικές ασκήσεις με την κωδική ονομασία «Επιχείρηση Nanook» στις οποίες συμμετέχουν η Δανία, ο Καναδάς και οι Ηνωμένες Πολιτείες. Το 2009, υπό την αιγίδα του ΝΑΤΟ διεξήχθησαν οι μεγάλες πολυεθνικές ασκήσεις «Πιστό βέλος». Πέρυσι στα γυμνάσια με την ονομασία «Ψυχρή απάντηση» συμμετείχαν πάνω από 16 χιλ. στρατιωτικοί από 15 χώρες του συνασπισμού. Στην Ουάσιγκτον δεν κρύβουν το γεγονός ότι θεωρούν την Αρκτική ως «νέο στρατηγικό πεδίο μάχης».

Η αιτία της έντονης «αρκτικής δραστηριότητας» είναι κατανοητή: το λιώσιμο των πάγων όχι μόνο ανοίγει πρόσβαση σε τεράστια αποθέματα υδρογονανθράκων και άλλων ορυκτών, αλλά και στο Βόρειο θαλάσσιο δρόμο, ο οποίος είναι ο συντομότερος που συνδέει την Ευρώπη με την Ασία. Το μόνο που ο ανταγωνισμός μπορεί να εμποδίσει την αξιοποίηση όλων αυτών των πλούτων, θεωρεί ο Υποδιευθυντής του Τμήματος Μελετών του Συμβουλίου εξωτερικής και αμυντικής πολιτικής Ντμίτρι Σούσλοφ:

- Πρέπει να ετοιμαστούμε για ένα τεχνητό επεκτατισμό της έντασης στην Αρκτική και για κάποιο κυνηγητό των εξοπλισμών. Το πρόβλημα είναι ότι γίνεται λόγος για μη ανεξερεύνητους πόρους, δηλαδή δεν ξέρουμε στην πραγματικότητα ποια είναι η ποσότητά τους. Όμως ακόμα και αν υπάρχουν εκεί τέτοιοι φυσικοί πόροι, επί του παρόντος η εξόρυξή τους είναι εξαιρετικά δαπανηρή και οικονομικά αβάσιμη. Τα μέρη θα έπρεπε να αποπολιτικοποιήσουν τις αμοιβαίες τους σχέσεις για την Αρκτική και να προχωρήσουν σε συνεργασία. Σχετικό παράδειγμα μπορεί να αποτελέσει η συνεργασία της Rosneft και της αμερικανικής ExxonMobil. Όμως η αύξηση των στρατιωτικών εξοπλισμών στην Αρκτική δημιουργεί αρνητικό πολιτικό κλίμα, το οποίο εμποδίζει την υλοποίηση τέτοιου είδους σχεδίων.