Κατεβάστε ηχητικό αρχείο - Download

Στο Αφγανιστάν υπάρχουν ουσιαστικά όλα τα είδη των σύγχρονων φρουρίων – από τις γιγαντιαίες στρατιωτικές βάσεις-πόλεις στο Κανταχάρ και Χελμάντ μέχρι τα μικρά φρούρια στα βουνά του Φαράχ και τους αγρούς της οπιούχας παπαρούνας Μάρτζι. Μεταξύ τους, φυσικά, αυτές οι εγκαταστάσεις διαφέρουν πολύ. Όμως σε ένα πράγμα μοιάζουν: από αυτές ελέγχεται θαυμάσια η γύρω περιοχή και οι ίδιες είναι αυτόνομες και χαρακτηρίζονται από χαμηλή τρωτότητα.

Ενόσω σ΄αυτές τις εγκαταστάσεις βρίσκονται οι σύμμαχοι, είναι καλά. Όμως τι θα γίνει όταν αυτοί φύγουν; Θεωρητικά το σύστημα των μεγάλων και μικρών στρατιωτικών βάσεων και οχυρωματικών έργων μπορεί να αποτελέσει προγεφύρωμα του κράτους για τον έλεγχο των εκτεταμένων εδαφών της χώρας. Όμως δεν είναι μόνο αυτό.

Για τις προοπτικές της χρήσης, συγκεκριμένα, της βάσης της Σαράν (FOB Sharana) στο ανατολικό τμήμα του Αφγανιστάν μίλησε σε συνέντευξη στην εφημερίδα Stars and Stripes ο διοικητής της βάσης, αντισυνταγματάρχης στρατιάς των ΗΠΑ Κρίστοφερ Ουέντλαντ.

-Εδώ υπάρχουν θεμελιακές εγκαταστάσεις υποδομής, οι οποίες μπορεί να αποδειχτούν χρήσιμες στους Αφγανούς, συμπεριλαμβανομένων μερικών κτιρίων από μπετόν και δυο πηγαδιών με πόσιμο νερό. Υπάρχει και λωρίδα απογείωσης-προσγείωσης, που μπορεί να χρησιμοποιηθεί και για στρατιωτικούς σκοπούς και για τη μεταφορά ανθρωπιστικής βοήθειας. Ως πολιτικό αεροδρόμιο θα μπορούσε να δώσει ώθηση στη ντόπια οικονομία…

Όμως, δυστυχώς, όλα αυτά είναι μόνο όνειρα. Γιατί; Ας αρχίσουμε με το γεγονός ότι, σύμφωνα με ένα Αμερικανό εμπειρογνώμονα, οι Αφγανοί δεν θα μπορέσουν εξασφαλίσουν μόνοι τους, π.χ., τη λειτουργία των εγκαταστάσεων καθαρισμού. Το Αφγανιστάν δεν έχει αρκετούς ειδικούς και χρήματα, για την εξασφάλιση της λειτουργίας τέτοιων πολύπλοκων εγκαταστάσεων στο επίπεδο των προτύπων των δυτικών χώρων.

Ωραία, όμως μπορούν απλώς να αφήσουν τις βάσεις στον αφγανικό στρατό, την αστυνομία και τους συνοριακούς φρουρούς. Και ας μην υπάρχουν εκεί όλα τα αγαθά του δυτικού πολιτισμού. Δυστυχώς, ούτε αυτό δεν θα γίνει.

«Το πρόβλημα είναι ότι, αν δεν τα καταστρέψουν όλα εδώ, σε 2-3 ημέρες τα πράγματα θα έχουν πολύ άσχημο τέλος. Εδώ θα έρθουν οι αντάρτες, οι οποίοι θα έχουν τη θέση τους και θα μπορέσουν να κυριαρχήσουν σε όλη την περιφέρεια». Πρόκειται για τη γνώμη του συνταγματάρχη Ντένις Σάλιβαν. Στη συγκεκριμένη περίπτωση δεν εννοείται η βάση της Σαράν, αλλά τα φυλάκια ελέγχου στα σύνορα με το Πακιστάν. Όμως η βάση και τα φυλάκια είναι στοιχεία ενός συστήματος. Αν χάσουν τα φυλάκια, πιθανότατα, οι στρατιωτικοί θα χάσουν και τη βάση, από την οποία ακριβώς εξασφαλίζεται ο έλεγχος εκτεταμένου εδάφους.

Το πρόβλημα συνίσταται στο ότι κανείς δεν ξέρει τι θα συμβεί σε ορισμένες περιοχές της χώρας μετά την απόσυρση των στρατευμάτων του δυτικού συνασπισμού. Όμως σχεδόν όλοι οι εμπειρογνώμονες είναι σίγουροι ότι δυνάμεις δεν θα υπάρχουν για την προστασία των οχυρωμένων εγκαταστάσεων στις απομακρυσμένες περιοχές.

Και τίποτα το καινούργιο σ΄ αυτό δεν υπάρχει. Κατά τη διάρκεια πολλών αιώνων η Καμπούλ έστελνε εκεί στρατεύματα για την υπόταξη των εξεγερμένων φυλών. Οι ηγέτες του Αφγανιστάν εδώ και μερικούς αιώνες κατεδάφισαν τα γραφικά κάστρα των ανταρτών. Και δεν κατασκεύασαν δικά τους. Γιατί ήξεραν πολύ καλά ότι αποφασιστικό επιχείρημα στις συνομιλίες με τις τοπικές ομάδες, ο στρατός που θα έρθει θα νικήσει και θα φύγει. Ενώ οι προσπάθειες εδραίωσης των θέσεων στις απομακρυσμένες περιοχές της χώρας, εκτός μερικών εντελώς σύντομων περιόδων της ιστορίας, κατέληγαν μόνο σε άδικο χάσιμο χρόνου και δυνάμεων. Τέτοια είναι η τοπική παράδοση. Δυστυχώς, και οι βρετανοί, και οι σοβιετικοί, και οι σημερινοί δυτικοί στρατηγοί παρέβλεπαν έμμονα αυτή την παράδοση. Η ιστορία επαναλαμβάνεται. Γι΄αυτό οι αφγανικές δυνάμεις ασφαλείας, όπως φαίνεται, κάθε άλλο παρά αντιτίθενται στο να καταστραφεί και η βάση της Σαράν από εκείνους, που την κατασκεύασαν.