Ο πρώην Ρώσος επιστήμονας, και πλέον πολίτης της Ολλανδίας, ιππότης της Βρετανικής Αυτοκρατορίας Αντρέι Γκέιμ αφίχθη στην πατρίδα, για να λάβει μέρος στη συζήτηση για το μέλλον της ρωσικής επιστήμης. Την ξαφνική κοινωνική του δράση ο Αντρέι Γκέιμ εξήγησε με την επιθυμία του να υποστηρίξει τη βασική έρευνα, χωρίς την οποία, είναι πεπεισμένος ο νομπελίστας, η χώρα είναι καταδικασμένη να υστερεί.

Οι τεχνολογίες που χρησιμοποιούμε εξαντλούνται. Ο Γκέιμ φέρνει ένα παράδειγμα: 10 χρόνια πριν αλλάζαμε τους ηλεκτρονικούς υπολογιστές κάθε δύο χρόνια – τόσο γρήγορα βελτιώνονταν. Τώρα, αν αλλάζουμε τον υπολογιστή ή το κινητό τηλέφωνο, οι βελτιώσεις είναι ελάχιστες. Αυτές είναι στην εμφάνιση και όχι στην τεχνολογία που είναι ενσωματωμένη σε αυτά.

Ο νομπελίστας θεωρεί, ότι ο κόσμος βιώνει μία νέα κατάσταση παγκόσμιας οικονομίας: «Βρισκόμαστε στην αρχή μιας παγκόσμιας στασιμότητας. Πλησιάσαμε στο γεγονός, ότι πρέπει να πληρώσουμε για τα λάθη των τελευταίων 50 ετών, όταν δεν επενδύαμε στην επιστήμη και στις βασικές τεχνολογίες».

Με τη θέση για τη φύση της σημερινής κρίσης συμφωνούν αρκετοί συνάδελφοι του επιστήμονα. Ο αναπληρωτής αρχισυντάκτης του περιοδικού «Επιστήμη και ζωή», διδάκτορας τεχνικών επιστημών Ντμίτρι Ζίκοφ λέει:

Πράγματι, τις τελευταίες δύο δεκαετίες η παγκόσμια επιστήμη έχει υποστεί τεράστιες απώλειες όσον αφορά την ανάπτυξη της βασικής έρευνας. Αλλά μου φαίνεται ότι ο Γκέιμ υπερβάλλει λίγο. Πιστεύω ότι δεν είναι όλα τόσο άσχημα. Η κατεύθυνση, που μπορεί να ακολουθήσει η ανάπτυξη στο εγγύς μέλλον είναι η δημιουργία των πιο προηγμένων και νέων τεχνολογιών στην επαφή με τη φυσική, τη βιολογία, την ιατρική και τη χημεία. Και οι τεχνολογίες συνδέονται με την ανάπτυξη της υπολογιστικής τεχνολογίας. Αυτά είναι τα πολύπλοκα ηλεκτρονικά, τα «έξυπνα» συστήματα αυτοεκπαίδευσης, τα συστήματα αυτοεπισκευής και οι βασισμένες σε αυτά μηχανές παραγωγής, η κατασκευή, οι μεταφορές και η ενέργεια.

Στην ουσία, οι επιστήμονες αναφέρουν ένα γεγονός, που είναι ήδη καλά γνωστό από παλιά, και από τη ρωσική πρακτική: μόνο το κράτος μπορεί να ενεργοποιήσει τη μεγάλη επιστήμη, επειδή θέτει στρατηγικούς στόχους. Η δε επιχειρηματικότητα είναι εξ ορισμού προσανατολισμένη στην επίτευξη κέρδους «εδώ και τώρα».

0Οι ειδικοί δεν ρισκάρουν να προβλέψουν, ποιες κατευθύνσεις της βασικής επιστήμης έχουν περισσότερη προοπτική από την άποψη της αυριανής μέρας. Αλλά είναι πεπεισμένοι, ότι οι δαπάνες για τη βασική επιστήμη είναι εντελώς αμελητέες σε σύγκριση με το κέρδος από αυτήν. Και για αυτό, όποιος κάνει οικονομία σε αυτό, διαπράττει έγκλημα ενάντια στο μέλλον της ανθρωπότητας.