Στη διεθνή διάσκεψη για την ευρωπαϊκή ασφάλεια, που πραγματοποιήθηκε στη Μόσχα, ο Αναπληρωτής Γενικός Γραμματέας του ΝΑΤΟ Ντιρκ Μπρένγκελμαν δέχτηκε με αισιοδοξία την ιδέα της προσέγγισης του ΝΑΤΟ και της Ρωσίας. Πόσο σοβαρές είναι τέτοιες δηλώσεις; Εφόσον προς το παρόν η πείρα της Μόσχας σε ό,τι αφορά τη συνεργασία με τη Βορειοατλαντική Συμμαχία είναι, μάλλον, αρνητική, επισημαίνουν πολλοί αναλυτές.

Αμέσως μετά τη διάλυση του Συμφώνου της Βαρσοβίας είχαν συναφθεί συμφωνίες ότι το ΝΑΤΟ δεν θα διευρυνθεί προς την Ανατολή. Παρόλ΄ αυτά, τα τέλη του 20ου και τις αρχές του 21ου αιώνα σημαδεύτηκαν από μια διαδοχική εμφάνιση νέων μελών του ΝΑΤΟ. Σ΄ αυτό τον Οργανισμό εντάχθηκαν σχεδόν όλες οι χώρες της Ανατολικής Ευρώπης, και οι νατοϊκές βάσεις εγκαταστάθηκαν κοντά στα ρωσικά σύνορα.

Το ιδρυμένο σχεδόν πριν 65 χρόνια ΝΑΤΟ είχε μόνο ένα σαφή στόχο – την εν δυνάμει διεξαγωγή πολέμου κατά της Σοβιετικής Ένωσης και των συμμάχων της στο σοσιαλιστικό στρατόπεδο. Ωστόσο η ΕΣΣΔ δεν υπάρχει πλέον, μαζί της διαλύθηκε το σοσιαλιστικό μπλοκ στην Ευρώπη και πολλοί χθεσινοί σύμμαχοι της σοβιετικής Μόσχας εντάχθηκαν στις γραμμές του ΝΑΤΟ. Η διεύρυνση της Συμμαχίας προς την Ανατολή συνεχίζεται από τις αρχές της δεκαετίας του ΄90 και αυτό έχει εξασθενίσει αισθητά τον Οργανισμό, κυρίως για οικονομικούς λόγους. Όμως δεν πρέπει να περιμένουμε διάλυσή του στο εγγύς μέλλον, θεωρεί ο πολιτικός αναλυτής Βλαντίμιρ Εβσέεφ:

- Αυτός ο Οργανισμός οπωσδήποτε θα διατηρηθεί, μάλιστα για πολύ καιρό. Από την άλλη δεν θα ήταν σωστό να μιλάμε για κάποια σοβαρή ενότητα μέσα στο ΝΑΤΟ. Τα νέα μέλη του – οι χώρες της Ανατολικής Ευρώπης – συχνά ακολουθούν θέσεις, αντίθετες με τις θέσεις της Δύσης. Το ΝΑΤΟ διατηρείται, όμως η ενότητά του θα εξασθενίζει.

Η Δύση επιχειρεί κάθε δυνατή προσπάθεια για την περαιτέρω ανάπτυξη του ΝΑΤΟ, θεωρεί ο εμπειρογνώμονας στα προβλήματα γεωπολιτικής Κωνσταντίν Σιβκόφ:

- Το ΝΑΤΟ είναι στρατιωτικός οργανισμός του δυτικού πολιτισμού, ουσιαστικά – εργαλείο σωτηρίας των δυτικών ελίτ. Πιστεύω ότι το ΝΑΤΟ θα αναπτύσσεται και στο εξής και θα ενισχύεται, μετατρεπόμενο σε όλο και πιο αποτελεσματικό μέσο υλοποίησης των γεωπολιτικών συμφερόντων της Δύσης.

Παρόλ΄ αυτά, η Μόσχα δεν απορρίπτει τη δυνατότητα συνεργασίας. Σήμερα η Ρωσία παραχωρεί διάδρομο διαμετακόμισης μέσω του εδάφους της για τα στρατιωτικά φορτία των διεθνών δυνάμεων συνδρομής στην ασφάλεια, οι Αμερικανοί στρατιωτικοί αγοράζουν από εμάς μεταγωγικά στρατιωτικά αεροσκάφη, τα οποία είναι τα πιο κατάλληλα για χρήση στο Αφγανιστάν. Τι θα δώσει όμως το ΝΑΤΟ σαν αντάλλαγμα, εκτός των νέων απειλών για τη Ρωσία με τη μορφή βάσεων αντιπυραυλικής άμυνας στην Ευρώπη;