Κατεβάστε ηχητικό αρχείο - Download

Κάποτε η επίσκεψη μιας έκθεσης έργων σύγχρονης τέχνης μετατρέπεται σε πραγματική περιπέτεια, που προκαλεί όχι λιγότερες συναισθήσεις από την επίσκεψη σε θέατρο. Ακριβώς έτσι αρχίζεις να σκέφτεσαι όταν από τον ευρύχωρο, γεμάτο φως και αέρα προθάλαμο του πρώην κινηματογράφου Ουντάρνικ περνάς στη σκοτεινή σκάλα που οδηγεί στον εκθεσιακό χώρο. Ο θεατής θα πρέπει να περάσει από μερικά μεσόσκαλα μέσα σε σχεδόν απόλυτο σκοτάδι – υποφωτίζονται μόνο τα σκαλοπάτια που οδηγούν προς τα πάνω. Ανεβαίνοντας στον τρίτο όροφο, μπαίνετε σε ένα μπαλκόνι από το οποίο ανοίγει θέα στον τόπο πραγματικών αρχαιολογικών ανασκαφών: στο σκεπασμένο με χώμα πάτωμα του εκθεσιακού χώρου είναι τοποθετημένα τα διαβρωμένα από το χρόνο εκθέματα – τα δημιουργημένα από τον Γκρίσα Μπρούσκιν γλυπτά πιονιέρων και στρατιωτικών, μοντέλα αεροσκαφών και κάποια τεράστια φανταστικά μετάλλια. Όλα τους θα μπορούσαν να υπάρχουν κάλλιστα στο σοβιετικό παρελθόν.

Φωτογκαλερί: Έκθεση του Ρώσου ζωγράφου Γκρίσα Μπρούσκιν «Συλλογή αρχαιολόγου»

Ο ίδιος ο γλύπτης, παρουσιάζοντας το σχέδιο του είπε: τα εξής: «Πήρα ... τριάντα τρία εμβλήματα του σοβιετικού πολιτισμού από τον αριθμό των γραμμάτων του ρωσικού αλφαβήτου. Τα έπλαθα σε φυσικό μέγεθος. Μετά κατάστρεψα τα γλυπτά. Τα κατασκεύασα και πάλι από τα συντρίμμια και τα έχυσα σε μπρούντζο. Στη συνέχεια τα έθαψα στην Τοσκάνη. Τα ξέθαψα ύστερα από μερικά χρόνια. Φωτογράφησα τη διαδικασία της ανασκαφής τους και την αποτύπωσα σε βίντεο. Αρχαιολόγοι της Φλωρεντίας έχουν μελετήσει τη μοριακή και ατομική σύνθεση του μετάλλου και μου παρουσίασαν με αυτό τον τρόπο το πιστοποιητικό γνησιότητας».

Περνώντας μέσα από το μπαλκόνι ο επισκέπτης κατεβαίνει στον «τόπο αρχαιολογικών ανασκαφών» και αποκτά τη δυνατότητα περπατώντας σε μεταλλικές γεφυρίτσες να δει προσεκτικά τα εκθέματα. Τα γλυπτά, ημισκεπασμένα με χώμα και περίτεχνα φωτιζόμενα, δημιουργούν πολύ μεγάλη εντύπωση. Αισθάνεσαι κάποια απόσπαση από την πραγματικότητα και δεν καταλαβαίνεις τι συγκεκριμένα βλέπεις: τις υλικές μαρτυρίες της περασμένης σοβιετικής εποχής, ή τα έργα σύγχρονου καλλιτέχνη.

Μπορούμε να αντιλαμβανόμαστε διαφορετικά αυτή την έκθεση. Από τη μια πλευρά, μπορούμε να προσπαθήσουμε να κατανοήσουμε την αντίληψη ενός από τους πιο διάσημους Ρώσους καλλιτέχνες και να βλέπουμε την έκθεση ως «μελέτη της διαδικασίας της εμφάνισης, της ύπαρξης και της μετατροπής σε ερείπια διαφόρων πολιτιστικών, ιστορικών και ιδεολογικών μυθολογιών». Από την άλλη, έχει νόημα να αφαιρεθούμε από κάποιες έννοιες και να απολαύσουμε απλώς την έντεχνα στημένη και οργανωμένη δραματουργία της έκθεσης, απολαμβάνοντας την δεξιοτεχνία του καλλιτέχνη.