Στην Κρατική Πινακοθήκη Τρετιακόφ εγκαινιάστηκε η μεγάλης κλίμακας έκθεση, η οποία ονομάστηκε «Μιχαήλ Νεστέροφ. Αναζητώντας τη δική του Ρωσία». Στην έκθεση παρουσιάζονται περίπου τριακόσια έργα του καλλιτέχνη από μουσεία και ιδιωτικές συλλογές.

Ο πίνακας του Νεστέροφ «Περιπλανώμενοι. Πέρα απ’ τον Βόλγα», ο οποίος θα μπορούσε να ομορφύνει τη συλλογή της Πινακοθήκης Tρετιακόφ, εκτίθεται τώρα στις αίθουσές της. Το έργο αυτό έγινε το κεντρικό έκθεμα της έκθεσης, που οργανώνεται από τον οίκο δημοπρασιών MacDougall’s. Ο πίνακας ανήκει στον περίφημο κύκλο «Ταξιδιώτες», όπως υποστηρίζουν οι διοργανωτές της έκθεσης, η τελευταία, που έχει παραμένει σε ιδιωτικά χέρια. Τον Ιούνιο θα εκτεθεί στη δημοπρασία του οίκου και δεν αποκλείεται ότι η έκθεση αυτή θα είναι η τελευταία ευκαιρία να δει κάποιος το έργο πριν βρεθεί σε μια ιδιωτική συλλογή.

Ο καλλιτέχνης άρχισε να εργάζεται γι’ αυτόν τον πλέον σημαντικό θρησκευτικό-φιλοσοφικό κύκλο στο Αρμαβίρ, όπου πέρασε τα πρώτα χρόνια μετά την επανάσταση, γλυτώνοντας την πείνα και τη δυστυχία του εμφυλίου πολέμου. Εδώ ο ζωγράφος, που αναζητούσε πνευματική παρηγοριά και υποστήριξη γνωρίστηκε με τον τοπικό ιερέα της ενορίας, τον πατέρα Λεονίντ Ντμίτριεφσκι, ο οποίος άσκησε στον Νεστέροφ ισχυρή επιρροή και έγινε για το ζωγράφο το πρότυπο για τη «Μορφή του Ρώσου Χριστού». Αργότερα, μετά την επιστροφή του στη Μόσχα, το 1921-1922 ο καλλιτέχνης δημιούργησε μια μεγάλη συλλογή από εικόνες του Σωτήρα, ο οποίος βάδιζε στο φως της ημέρας με τη μορφή ενός απλού ταξιδιώτη.

«Τα απόκρυφα αναφέρουν ότι το μέγεθος αυτού του πίνακα είναι περίπου 110 εκατοστά και ήταν για τον Νεστέροφ εκείνης της εποχής το μέγιστο», είπε στη «Φωνή της Ρωσίας» η διευθύντρια του οίκου δημοπρασιών MacDougall’s Γεκατερίνα Μακντούγκαλ: «Διότι αυτό και ήταν το μέγιστο μέγεθος του καμβά, που έμπαινε πίσω από τον παλιό καναπέ. Ήδη από τότε το θέμα της αναζήτησης του Θεού, το θέμα της αναζήτησης της ρωσικής όψη του Χριστού ήταν προφανώς μη δημοφιλές στη ρωσική πραγματικότητα. Γι΄ αυτό και έπρεπε να κρύβεται».

«Για τον Νεστέροφ, ο οποίος δημιούργησε αυτόν τον πίνακα το 1922, ήταν το τελευταίο κορυφαίο σημείο στην αυτοέκφρασή του, ως τεχνίτη της πνευματικής ζωγραφικής», εκτιμά η Γεκατερίνα Μακντούγκαλ.

Σήμερα, όταν πρακτικά όλα τα έργα της σειράς «Ταξιδιώτες» βρίσκονται σε συλλογές μουσείων, η εμφάνιση στον εκθεσιακό χώρο του MacDougall’s ενός τόσο σημαντικού πίνακα, μπορεί να θεωρηθεί ως ένα αναμφίβολα πολιτιστικό γεγονός. Πώς θα διαμορφωθεί η τύχη του πίνακα στην αγορά έργων τέχνης, θα καταστεί σαφές πολύ σύντομα.

«Νομίζω ότι αυτός ο πίνακας αποτελεί μέτρο του πόσο εν γένει οι Ρώσοι συλλέκτες τιμούν και ενδιαφέρονται για τη δική τους πνευματική και ζωγραφική ιστορία, γιατί αυτό το έργο είναι πολύ σημαντικό για την κατανόηση της δημιουργίας του Νεστέροφ και ολόκληρης της ρωσικής κουλτούρας», θεωρεί η Γεκατερίνα Μακντούγκαλ.