Δεν πέρασαν ούτε δέκα χρόνια από τότε, που ο Ολέγκ Κουλίκ σόκαρε τους επισκέπτες των εκθέσεων με τις παραστάσεις του, για τις οποίες πήρε τον τίτλο του πιο αμφιλεγόμενου Ρώσου καλλιτέχνη. Τριγυρνούσε γυμνός, παριστάνοντας τον άνθρωπο-σκύλο, βυθιζόταν σε ενυδρείο με ψάρια, χόρευε πάνω στο καπό μιας «Μερσεντές» και δεν άφηνε το κοινό να μπει σε ένα από τα μεγαλύτερα καλλιτεχνικά μουσεία της Ελβετίας – το Κούνστχαους της Ζυρίχης.

Φωτογκαλερί

Σήμερα, με φόντο τη δράση σύγχρονων αμφιλεγόμενων «αρτ-ομάδων» - όπως οι «Pussy Riot» – οι παραστάσεις του Κουλίκ φαίνονται αρκετά αθώες. Αλλά και ο ίδιος ο καλλιτέχνης απαρνήθηκε την εικόνα του αμφιλεγόμενου. Η έκθεση, που άνοιξε στην γκαλερί «Ριτζίνα» της Μόσχας, ονομάστηκε «Ράμι» («Κορνίζες»), με τη βοήθεια των οποίων ο κάποτε φουριόζος δράστης σαν να περιορίζει τον χώρο της τέχνης του. Αλλά και η ίδια η έκθεση φαίνεται αρκετά αξιοπρεπής.

Την είσοδο στην εκθεσιακή αίθουσα σχηματίζουν κορνίζες, στις οποίες είναι τοποθετημένοι καθρέπτες. Αυτός ο διάδρομος μεταξύ των κόσμων, στον οποίον επαναλαμβάνονται άπειρα οι αντανακλάσεις, σε αναγκάζει να αισθανθείς αρκετά άβολα. Ο καλλιτέχνης ονομάζει αυτόν τον χώρο ως βουδιστική κόλαση. Παρεμπιπτόντως, αυτές οι κορνίζες είναι σκαλισμένες από Θιβετιανούς τεχνίτες από το μοναστήρι Σέρα – ένα από τα μεγαλύτερα βουδιστικά μοναστήρια του κόσμου. Οι επιγραφές σε αυτές – τα σύμβολα της φωτιάς και της υπέρβασης της πλάνης.

Περνώντας από αυτές τις «Πύλες», ο θεατής συναντά, ίσως, το πιο διάσημο έργο της ρωσικής αβανγκάρντ – το «Μαύρο τετράγωνο» του Μαλέβιτς. Ωστόσο, ο Ολέγκ Κουλίκ υποστηρίζει, ότι αυτό δεν είναι το «Μαύρο τετράγωνο», αλλά ένα εντελώς διαφορετικό έργο – η «Λευκή κορνίζα». Ο δημιουργός γενικά προσπαθεί να πείσει τον θεατή, ότι τα εκθέματα, που παρουσιάζονται στην έκθεση, δεν είναι αυτό που φαίνεται. Μία από τις «Κορνίζες» είναι η «Παναγία» – είναι, εκ πρώτης όψης, πλαίσιο εικόνας, φτιαγμένο από φιγούρες κοριτσιών με πολύχρωμες μάσκες που χορεύουν, στο εσωτερικό της οποίας υπάρχει ένα καταθλιπτικό κενό. Η σύνδεση με δράση των Pussy Riot γίνεται από μόνη της. Αλλά ο Κουλίκ υποστηρίζει, ότι αυτό είναι απλά μία συγκεκριμένη επανεξέταση των ιδεών και εικόνων του Μαλέβιτς. Φυσικά, η επίκληση του Μαλέβιτς είναι μία κίνηση που πάντα κερδίζει. Τα έργα του εδώ και καιρό έχουν αναγνωριστεί ως κλασικά της αβανγκάρντ και έχουν χαραχθεί για πάντα στο χρυσό ταμείο της παγκόσμιας τέχνης. Παρόμοιες καλλιτεχνικές επανεξετάσεις επιτρέπουν εκ των προτέρων την απόκρουση όλων των πιθανών κατηγοριών.

Ένα από τα πιο ενδιαφέροντα εκθέματα είναι μία αφηρημένη κατασκευή, που κρέμεται κάτω από την οροφή. Εκ πρώτης όψης αυτό το αντικείμενο μοιάζει περισσότερο με έναν πολυέλαιο, που έχει δημιουργηθεί από έναν λάτρη του βιομηχανικού στυλ. Στην πραγματικότητα ο «Θόλος», κατασκευασμένος από φωτεινούς και μαύρους μεταλλικούς κύκλους, είναι μία προβολή μιας αρχαίας υπόγειας εκκλησίας.

Η έκθεση θα είναι ανοιχτή μέχρι τα μέσα Ιουνίου, και μπορούμε με σιγουριά να πούμε, ότι το έργο του Κουλίκ είναι ένα από τα πιο ενδιαφέροντα γεγονότα τέχνης στη Μόσχα.