Στη σύγχρονη τέχνη δεν είναι εύκολο να πεις κάτι νέο, συχνά μάλιστα φαίνεται πως και οι πλέον τολμηρές ιδέες έχουν ήδη υλοποιηθεί. Γι’ αυτό και σήμερα τα περισσότερα από τα έργα των σύγχρονων καλλιτεχνών προκαλούν την εντύπωση μιας επανάληψης και στους εκθεσιακούς χώρους οι επισκέπτες είναι δύσκολο να απαλλαγούν από την αίσθηση ότι κάπου κάτι παρόμοιο ήδη έχει υπάρξει.

Τέτοια συναισθήματα μπορεί να προκύψουν και κατά την επίσκεψη της έκθεσης «Ηνωμένες Πολιτείες Σιβηρίας». Η ονομασία της έκθεσης δόθηκε από το έργο του εννοιολογικού καλλιτέχνη από το Ομσκ Νταμίρ Μουράτοφ, που απεικονίζει μια υποθετική σημαία της Σιβηρίας στο αμερικανικό στυλ, με ρίγες και νιφάδες χιονιού για τις πολιτείες. Θα έλεγε κανείς ότι δεν είναι τίποτε άλλο παρά μια ιδιότυπη επανέκδοση του έργου «Σημαία» του Αμερικανού καλλιτέχνη, συμβόλου της pop art, Jasper Johns. Από την κατηγορία της λογοκλοπής διασώζει τον καλλιτέχνη η κεντρική ιδέα της έκθεσης: όλα τα εκθέματά έχουν σχεδιαστεί για να δείξουν το πώς οι καλλιτέχνες ειρωνεύονται τον εαυτό τους.

«Η έκθεση είναι για το πώς ζούμε στον κόσμο μας και κατανοούμε τις ελλείψεις μας με ένα ειρωνικό χαμόγελο. Η ανόητη σοβαρότητα και η χαρούμενη ανοιχτόμυαλη άποψη για τον κόσμο δεν συμβιβάζονται. Ως εκ τούτου αντικρίζουμε με αστεία ματιά από τη γωνία τα κοινά θέματα. Η Σιβηρία είναι η έλλειψη ορίων, διασκέδαση και ελευθερία», αναφέρεται στην προγραμματική δήλωση των μετεχόντων στην έκθεση.

Στην έκθεση, σύμφωνα με τον ορισμό των δημιουργών, παρουσιάζονται «ειρωνικά σχόλια της πραγματικότητας»: φωτεινά σκίτσα της καθημερινής ζωής και των ηθών των κατοίκων της Σιβηρίας στο ναΐφ στυλ του Σεργκέι Μπεζπάμιατνιχ, έργα λαϊκής-φανταστικής τέχνης του Κονσταντίν Γερεμένκο, εναλλακτικά σύμβολα των επικείμενων Ολυμπιακών Αγώνων του 2014 στο Σότσι από τον Βασίλο Σλόνοφ, που έχουν σχεδιαστεί με τη μορφή γελοιογραφικών παζλ.

Φυσικά είναι δελεαστικό να αρχίσει κανείς προσεκτικά και με συλλογισμό να εξετάζει αυτά τα προκλητικά αστεία έργα και να αναζητεί σ’ αυτά κάποια κωδικοποιημένα πολιτικά υπονοούμενα. Όμως η σοβαρή διάθεση καλύτερα να αφεθεί στην είσοδο του εκθεσιακού χώρου και απλώς να γίνει αποδεκτό το γεγονός ότι τα έργα των καλλιτεχνών της Σιβηρίας είναι μια διασκεδαστική εναλλακτική πρόταση έναντι της δημιουργίας πολλών προσωπικοτήτων της τέχνης στη ρωσική πρωτεύουσα, τα έργα των οποίων είναι υπερπλήρη με υπερβολικό πάθος και δείχνουν τουλάχιστον παράταιρα. Έχουν δημιουργηθεί για εκείνους, που είναι έτοιμοι με χαμόγελο να κοιτάξουν τη σύγχρονη τέχνη και, φυσικά, να χαρούν, που η pop-art τυχαίνει τόσης αγάπης στη Σιβηρία.