Κατεβάστε ηχητικό αρχείο - Download

Στην έκθεση παρουσιάζονται έργα ζωγράφων, που μπορούν να ονομαστούν «κοσμιστές»: του Μαξιμιλιάν Βολόσιν, του Μπορίς Σμιρνόφ-Ρουσέτσκι και του Πιοτρ Φατέγιεφ. Μαζί με τα έργα τους στον εκθεσιακό χώρο παρουσιάζονται επίσης και έργα διακοσμητικής και εφαρμοσμένης τέχνης της Κίνας, καθώς επίσης και βουδιστικά κειμήλια.

Ο κοσμισμός είναι μια κοσμοθεωρία, η οποία βασίζεται στην ιδέα της αδιάρρηκτης ενότητας του ανθρώπου και του Κόσμου, καθώς επίσης και της πνευματικής αλληλοσύνδεσης του εσωτερικού κόσμου του ανθρώπου με τον εξωτερικό κόσμο.

Ο Νικολάι Μπερντιάγιεφ, ένας από τους πιο διάσημους Ρώσους στοχαστές του 20ου αιώνα, στις αρχές του εικοστού αιώνα διατύπωσε την ουσία του ρωσικού κοσμισμού ως εξής: «Ο άνθρωπος είναι οικείος και όμοιος με τον Κόσμο, μάλιστα όχι γιατί είναι ένα κλασματικό μέρος του Κόσμου, αλλά επειδή ο ίδιος είναι ένας ολόκληρος Κόσμος και της ίδιας με τον Κόσμο σύνθεσης».

Οι πίνακες που ζωγραφίστηκαν από τους συνεχιστές της φιλοσοφίας του κοσμισμού, είναι γεμάτoi ποίηση και φιλοσοφία της Ανατολής. Οι διοργανωτές της έκθεσης προσπάθησαν να δείξουν σε συγκεκριμένα παραδείγματα τις πηγές και τις σχέσεις της εξαιρετικά ενδιαφέρουσας κατεύθυνσης της ευρωπαϊκής τέχνης του περασμένου αιώνα με τις ανατολικές παραδόσεις, που ήταν πολύ δημοφιλείς και πλατιά διαδεδομένες στην Ευρώπη στο μεταίχμιο του 19ου και του 20ου αιώνα.

- Η τέχνη του ρωσικού κοσμιτισμού έχει ανάγλυφα εκφρασμένο μυστικιστικό χαρακτήρα. Αυτό αφορά ιδιαίτερα τα έργα του Μπορίς Σμιρνόφ-Ρουσέτσκι,- είπε σε συνέντευξή της στο ΡΣ «Η Φωνή της Ρωσίας» η υπεύθυνη για την έκθεση Λουμπόφ Αγαφόνοβα. – Οι πηγές αυτού του μυστικισμού δεν βρίσκονται μόνο στη ρωσική μυθολογία και τη θρησκεία, αλλά και στην ανατολική φιλοσοφία και την θεοσοφία που ήταν της μόδας στις αρχές 20ου αιώνα. Στην Ανατολή δεν συνηθιζόταν ο διαχωρισμός ανάμεσα στα αντικείμενα καθημερινής χρήσης και τα λατρευτικά αντικείμενα. Το κάθε βάζο και το κάθε αντικείμενο οικιακής χρήσης γενικά, είχαν κάποιο μυστικιστικό ή ιεροτελεστικό νόημα. Τα αντικείμενα που παρουσιάζουμε στην έκθεση, δείχνουν χειροπιαστά ό,τι εμψύχωνε τους Ρώσους καλλιτέχνες στην αισθητική, τη θρησκεία, τη φιλοσοφία της Ανατολής.

Εξάλλου, τα έργα των ζωγράφων-κοσμιστών αφήνουν στους θεατές ευρεία επιλογή: μπορούν να προσπαθήσουν να διεισδύσουν στην ουσία της φιλοσοφίας τους και να φανταστούν πώς τη στιγμή της έμπνευσης μπροστά στον καλλιτέχνη ξανοιγόταν η ομορφιά του Κόσμου και πώς είδε αυτή την ομορφιά ο ζωγράφος. Εκτός απ’ αυτό, μπορούν χωρίς να αποσπούν την προσοχή τους σε διάφορους εσωτεριστικούς συλλογισμούς, να απολαύσουν τη διακοσμητική, γεμάτη φώς ζωγραφική.