Αυτό μοιάζει να είναι καλό, όμως ελλοχεύει ο κίνδυνος ότι απλώς η μια εξάρτηση θα αντικαταστήσει την άλλη. Η ενασχόληση με τα σύγχρονα gadget αποκτά απειλητικά χαρακτηριστικά.

Τα στοιχεία των δημοσκοπήσεων σε πολλές χώρες μαρτυρούν ότι οι άνθρωποι περνούν όλο και περισσότερο χρόνο κοιτάζοντας την οθόνη κάποιου gadget τους, το οποίο δεν αποχωρίζονται ούτε κατά τη διάρκεια επαγγελματικών συσκέψεων, είτε μιας φιλικής συνομιλίας. Μια επίσκεψη στο θέατρο ή ένα βραδινό γλέντι, μια βόλτα στο πάρκο μετατρέπονται απλώς σε ένα λόγο για να γράψουμε κάτι γι’ αυτό στο Twitter.

Οι δημοσκοπήσεις του Πανρωσικού Κέντρου Μελέτης της Κοινής Γνώμης (VTsIOM) δείχνουν ότι το 54 % των Ρώσων χρησιμοποιούν το Διαδίκτυο μέσω κινητού για πρόσβαση στα κοινωνικά δίκτυα. Όσο για τους νέους ανθρώπους, το ποσοστό ανάμεσά τους ανέρχεται ήδη στο 73 %. Ένα τέτοιο υψηλό ποσοστό δεν σχετίζεται με την ύπαρξη των σύγχρονων μέσων επικοινωνίας, αλλά με τη σχέση απέναντι σε αυτά, λέει η ψυχολόγος Όλγκα Ντραγκάγια:

Σε πολλές χώρες όλο και περισσότερο μιλούν για την αρνητική επίδραση του Διαδικτύου μέσω κινητού. Για παράδειγμα ένα μεγάλο ποσοστό εφήβων στην Αυστραλία δεν κοιμάται τη νύχτα εξαιτίας του Διαδικτύου. Όμως αυτό δεν μαρτυρά ότι το Διαδίκτυο ή τα «έξυπνα κινητά» είναι επιβλαβή, αλλά ότι η κοινωνία δίνει μικρή σημασία στην ανάπτυξη της προσωπικότητας και οι ίδιοι οι άνθρωποι δεν καταβάλλουν προσπάθειες να αναπτύξουν τον εαυτό τους. Εάν ένας άνθρωπος έχει ένα στόχο, εάν είναι απασχολημένος, τότε κανένα «έξυπνο κινητό» δεν θα τον προσκολλήσει πάνω του. Εάν όχι, τότε πολλοί θα περάσουν το χρόνο τους με άδοξο τρόπο, καθώς βλέπουμε ότι το μεγαλύτερο μέρος αυτών των εικονικών συνομιλιών δεν έχουν αντικείμενο.

Η επίδραση του Διαδικτύου αντανακλάται πρωτίστως σε εκείνους τους ανθρώπους, οι οποίοι έχουν δυσκολίες στην επικοινωνία. Οι σύγχρονες συσκευές επιδεινώνουν την αδυναμία προσωπικής επικοινωνίας. Αλλά η ανάγκη για επικοινωνία, αγάπη, φιλία και αναγνώριση παραμένει για τον άνθρωπο μια από τις βασικότερες, εκτιμά η Ντραγκάγια: 

Η ζωή στο Διαδίκτυο μπορεί να οδηγήσει σε άγχη: ένας άνθρωπος βρίσκεται μονίμως σε κατάσταση αναμονής για νέα μηνύματα ή ενημερώσεις στα κοινωνικά δίκτυα. Φυσικά σε μεγάλο βαθμό όλα αυτά χαρακτηρίζουν τους ανθρώπους στις μεγαλουπόλεις. Είμαι πεπεισμένη ότι εκείνοι που ζουν κοντά στη φύση έχουν ήδη επαρκή συναισθήματα και το τηλέφωνο τους χρειάζεται μόνο για να κάνουν μια κλήση.

Περισσότερο όλων υποφέρουν από τα αρνητικά της τεχνολογικής προόδου στις πλέον προηγμένες από τεχνολογική άποψη χώρες. Οι Νοτιοκορεάτες ψυχολόγοι λένε ότι οι άνθρωποι είναι τόσο προσκολλημένοι στα gadget τους, ώστε ακόμη και στο σπίτι είναι έτοιμοι να επιλύσουν θέματα της εργασίας τους με τη βοήθεια αυτών των συσκευών.

Σημαίνουν συναγερμό και στην Ιαπωνία. Οι Ιάπωνες έχουν τόσο συνηθίσει τις μεγάλες οθόνες, που μπορούν να τις μεταφέρουν παντού μαζί τους, ώστε συχνά «βουτούν με το κεφάλι» σ’ αυτές, χωρίς να αντιδρούν σε εξωτερικά ερεθίσματα, γράφει η Shukan Taishu. Η προσκόλληση στα «έξυπνα κινητά» άρχισε έντονα να «χτυπά στο μάτι», λέει ο κάτοικος του Τόκιο και πρόεδρος της Ρωσικής Λέσχης στο Τόκιο Μιχαήλ Μοζετσκόφ: 

Κυριολεκτικά την περασμένη εβδομάδα έμεινα έκπληκτος: κάθε επιβάτης στο βαγόνι του μετρό κάθεται με ένα τέτοιο ηλεκτρονικό παιχνίδι. Στο παρελθόν δεν υπήρχε παντού σύνδεση με το Διαδίκτυο, ενώ τώρα σχεδόν σε όλους τους σταθμούς του μετρό πιάνει τέλεια. Εκτός αυτού τα νέα smartphone έχουν πολύ υψηλή ταχύτητα, γι’ αυτό πολλοί απλώς δεν βγαίνουν ούτε στιγμή από το Διαδίκτυο.

Οι μεγάλες δυνατότητες των gadget, ειδικά όταν πολλά πράγματα γίνονται αντικαθιστώντας τον άνθρωπο, επίσης ανησυχούν τους ψυχολόγους. Μιλά η Όλγκα Ντραγκάγια:

Αυτές οι συσκευές αυτοματοποιούν διαδικασίες, που μπορούμε να κάνουμε μόνοι μας. Για παράδειγμα, οι λειτουργίες ταχείας κλήσης, όταν πληκτρολογούμε μόλις δυο-τρία γράμματα και το υπόλοιπο αναπαράγεται αντί να το γράψουμε. Εξαιτίας αυτού μειώνεται η ανάγκη να εκφράζονται αξιοπρεπώς οι σκέψεις μας. Είναι όπως με τις αριθμομηχανές, που όλοι ξέμαθαν να υπολογίζουν με το μυαλό.

Οι Αμερικανοί ερευνητές καταλογίζουν στα «έξυπνα κινητά» ενοχή για τη διάσπαση της προσοχής και της ικανότητας εστίασης σε κάποια συγκεκριμένη ενέργεια. Αυτό οφείλεται στο δυναμισμό πρόσληψης των πληροφοριών, τη συνεχή μετακίνηση από σελίδα σε σελίδα. Στις ΗΠΑ αυτή το «διαδικτυακό χοροπήδημα» έχει πάρει την ονομασία πληροφοριακό fast food.

Ντάρια Ντενίσοβα