Αφορμή για άλλον ένα γύρο διαφωνιών αποτέλεσαν τα τελευταία στοιχεία της Παγκόσμιας Τράπεζας: την περασμένη χρονιά οι μετανάστες έστειλαν στις πατρίδες τους περισσότερα από 500 δισεκατομμύρια δολάρια από την εργασία τους. Θεωρείται ότι η παροχή εργασίας είναι πολύ πιο αποτελεσματικός τρόπος για να απομακρυνθεί ένα άτομο (ή ένα έθνος) από τη φτώχεια, παρά να ταΐζεται με ξένους πόρους, διαδίδοντας και ενισχύοντας τη φιλοσοφία της κοινωνικής εξάρτησης. Και στο βαθμό που η εργασία των μεταναστών στο εξωτερικό αποτελεί από καιρό μια σημαντική πηγή εισροών πόρων στις εθνικές οικονομίες των φτωχών χωρών, οι ειδικοί αμφισβητούν τη σκοπιμότητα της διεθνούς οικονομικής βοήθειας.

Πολύ περισσότερο, που το μεγαλύτερο μέρος της δυτικής οικονομικής βοήθειας φιλοξενείται στους τραπεζικούς λογαριασμούς των εθνικών ελίτ, που κυβερνούν τις φτωχότερες ή αναπτυσσόμενες χώρες. Και αυτές οι ελίτ ξοδεύουν χρήματα κατά την κρίση τους: αντί για φάρμακα - όπλα, αντί για δρόμους - πολυτελείς δεξιώσεις. Η οικονομική ανάπτυξη ουσιαστικά δεν εξαρτάται από το μέγεθος της παρεχόμενης βοήθειας, λέει η αναλύτρια Γελένα Τσερνολέτσκαγια:

Η βοήθεια που παρέχεται από τις αναπτυγμένες χώρες στις αναπτυσσόμενες κατά κανόνα δεν φθάνει απευθείας στον πληθυσμό. Πολύ συχνά πρόκειται για κάποια περιβαλλοντικά έργα είτε προγράμματα υγείας. Υπάρχει μια αλληλεπίδραση με μεμονωμένες χώρες, καθεμιά από τις οποίες εξειδικεύεται σε κάτι. Αν πρόκειται για κράτος εξαγωγής πρώτων υλών φυσική κατάσταση, τότε θα υπάρξει η εκμετάλλευση των πρώτων υλών εωσότου η χώρα ανέλθει σε ένα νέο επίπεδο. Εάν πρόκειται για χώρα, που πλεονέκτημά της είναι η φθηνή εργατική δύναμη, τότε είτε θα υπάρξει εδώ σταδιακή αύξηση του βιοτικού επιπέδου, της ποιότητας των ειδικών και μετάβαση σε ένα νέο οικονομικό επίπεδο, είτε η χώρα έτσι και θα παραμείνει προμηθευτής μεταναστών.

Κάνοντας οικονομικές ενέσεις στις χώρες του Τρίτου Κόσμου, η Δύση ανέμενε να μειώσει τις ροές μεταναστών. Ωστόσο οι τελευταίες έρευνες, αλλά και η απλή παρατήρηση της καθημερινής ζωής, δείχνουν ότι ο μηχανισμός αυτός δεν λειτουργεί. Αντίθετα οι πηγές των χρηματοοικονομικών ροών λειτουργούν ως ένα είδος φάρου για τους εν δυνάμει οικονομικούς μετανάστες, δείχνοντας προς ποια κατεύθυνση πρέπει να τρέξουν.

Η κοινότητα των εμπειρογνωμόνων σε μια τέτοια κατάσταση δυσκολεύεται να δώσει συγκεκριμένες συστάσεις. Η βοήθεια δεν έχει ιδιαίτερο νόημα, αλλά και ο αποκλεισμός της βοήθειας επίσης δεν είναι σωστός, έστω και για ηθικούς λόγους.

Είναι απολύτως σαφές ότι το παραδοσιακό μοντέλο της παροχής βοήθειας στις αναπτυσσόμενες χώρες έχει εξαντληθεί και θα πρέπει να αναθεωρηθεί ριζικά. Σήμερα είναι μάλλον απίθανο, αλλά στο μέλλον θα μπορούσαμε να σκεφτούμε τη διαμόρφωση κάποιου είδους εναλλακτικής λύσης. Όμως ένα τέτοιο σύστημα μπορεί να δημιουργηθεί μόνο στη βάση μια πιο δίκαιης παγκόσμιας τάξης και όχι με αυτήν, που υπάρχει σήμερα.