Την Πέμπτη στην Τεχεράνη, με πρωτοβουλία του Ιράν συγκλήθηκε συνάντηση διαβούλευσης μεταξύ εκπροσώπων από περισσότερες από 30 χώρες, συμπεριλαμβανομένης της Ρωσίας, της Κίνας, της Ινδίας, της Βραζιλίας, του Πακιστάν, που ήταν αφιερωμένη στην κρίση της Συρίας. «Οι τρεις βασικές ιδέες, που συζητήθηκαν σήμερα στη συνάντηση της Τεχεράνης, ήταν ο τερματισμός της αιματοχυσίας, η πρωτοβουλία για έναρξη εθνικού διαλόγου και η αναζήτηση ενδεδειγμένων λύσεων για τη διευθέτηση της κατάστασης στη Συριακή αραβική Δημοκρατία», δήλωσε ο Ιρανός υπουργός Εξωτερικών Αλί Ακμπάρ Σαλεχί κατά την τελική συνέντευξη Τύπου.

Με το πέρας της συνάντησης το Ιράν πρότεινε να δημιουργηθεί μια ομάδα επαφής, στην οποία θα συμμετείχαν ουδέτερα κράτη έτσι ώστε να βρεθεί τρόπος να προσελκυστούν στο διάλογο και την αλληλεπίδραση οι αντιμαχόμενες πλευρές στη Συρία. «Τώρα αναμένουμε τις αποφάσεις των χωρών, οι οποίες είναι έτοιμες να εισέλθουν σε αυτήν την ομάδα», δήλωσε ο Σαλεχί.

Η πρόταση του Ιράν διατυπώθηκε εν μέσω αναφορών ότι τα κυβερνητικά συριακά στρατεύματα νίκησαν στη μάχη του Χαλεπίου, από τον έλεγχο του οποίου εξαρτάτο σε μεγάλο βαθμό η έκβαση της αντιπαράθεσης ανάμεσα στο καθεστώς του Μπασάρ Άσαντ και την αντιπολίτευση. Κατά τη γνώμη του «Guardian» του Λονδίνου η αποκατάσταση του ελέγχου του τακτικού στρατού στο Χαλέπι «είναι ένα σημαντικό γεγονός στην εξέλιξη της εσωτερικής κατάστασης» στη Συρία. Με άλλα λόγια ο Ελεύθερος Συριακός Στρατός και πάλι δεν κατόρθωσε να νικήσει και να δημιουργήσει στο έδαφος της Συρίας τον δικό του θύλακο, που θα απείχε 50 χιλιόμετρα από τα σύνορα με την Τουρκία. Ωστόσο είναι σαφές: οι αντάρτες, βασιζόμενοι στη στήριξη της Δύσης, θα συνεχίσουν τον ένοπλο αγώνα. Το σχετικό σινιάλο δόθηκε από τις ΗΠΑ.

«Ο πρόεδρος Ομπάμα έδωσε απευθείας εντολή στη CIA να υποστηρίξει τη συριακή αντιπολίτευση. Και αυτό είναι μια βάναυση παρέμβαση στις εσωτερικές υποθέσεις ενός κυρίαρχου κράτους, το οποίο με κανέναν τρόπο δεν απειλεί ούτε τις Ηνωμένες Πολιτείες, ούτε οποιονδήποτε άλλον. Η Σαουδική Αραβία και το Κατάρ χρηματοδοτούν τους αντάρτες. Η Τουρκία τους παρέχει ενεργό υποστήριξη», επεσήμανε σε συνέντευξή του για το θέμα στη «Ροσίσκαγια Γκαζιέτα» ο ακαδημαϊκός Γεβγκένι Πριμακόφ.

Υπ’ αυτές τις συνθήκες δέχονται πλήγματα οι προσπάθειες για τη διπλωματική διευθέτηση της διένεξης. Παραιτήθηκε ο ειδικός εκπρόσωπος του ΟΗΕ για τη Συρία Κόφι Ανάν, δεν είναι σαφές αν θα συνεχίσουν οι παρατηρητές του ΟΗΕ την αποστολή τους στη Συρία. Και αυτοί είναι η μοναδική ανεξάρτητη πηγή πληροφοριών για την κατάσταση στη χώρα.

Δεν μπορεί να επικρατήσει ούτε η βίαιη ανατροπή του Μπασάρ Άσαντ βάσει ψηφίσματος του Συμβουλίου Ασφαλείας του ΟΗΕ σχετικά με τη διευθέτηση στη Λιβύη. Η Ρωσία και η ΛΔ Κίνας τρεις φορές εμπόδισαν αυτές τις πρωτοβουλίες των δυτικών χωρών.

Σε αυτό το πλαίσιο το Ιράν άρχισε δραστήριους διπλωματικούς ελιγμούς προς τη συριακή κατεύθυνση. Εκπρόσωποι της Τεχεράνης επισκέφθηκαν την Τουρκία και τη Δαμασκό. Την επόμενη εβδομάδα ο πρόεδρος του Ιράν Μαχμούντ Αχμαντινετζάντ θα επισκεφτεί την αντιπροσωπευτική Σύνοδο Κορυφής του Οργανισμού Ισλαμικής Ενότητας στη Σαουδική Αραβία, όπου το θέμα της Συρίας, προφανώς, θα βρίσκεται μεταξύ των κορυφαίων. Τέλος προέκυψε και η ιδέα, που διατύπωσε χθες η Τεχεράνη για τη δημιουργία μιας νέας διπλωματικής οδού για τη διευθέτηση της κατάστασης στη Συρία.

Το Ιράν εμπλέκεται ενεργά στη συριακή σύγκρουση. Εκτός από την ηθική και υλική υποστήριξη της Συρίας, η Τεχεράνη, όπως όλα δείχνουν, βοηθά και με εθελοντές. Διαφορετικά είναι δύσκολο να εξηγηθεί το γεγονός ότι μεταξύ των 80 Ιρανών προσκυνητών, που αιχμαλωτίστηκαν προ ημερών από το Συριακό Ελεύθερο Στρατό, βρέθηκαν και απόστρατοι του Σώματος των Φρουρών της Ισλαμικής Επανάστασης. Η Δαμασκός είναι ο βασικός σύμμαχος του Ιράν στην περιοχή, αλλά και στον κόσμο. Η πτώση του καθεστώτος Άσαντ μειώνει ουσιαστικά την επιρροή της Τεχεράνης στη Μέση Ανατολή. Και εδώ κρύβονται οι πραγματικές αιτίες της συριακής κρίσης.

Αυτό υποδεικνύει και ο πρώην υπουργός Εξωτερικών των ΗΠΑ Χένρι Κίσινγκερ: «Στην περίπτωση της Συρίας βρεθήκαμε στριμωγμένοι στη γωνία, διότι έχουμε στρατηγικό συμφέρον να διασπάσουμε τη συμμαχία μεταξύ της δυναστείας Άσαντ και του Ιράν, αν και δεν επιθυμούμε να παραδεχθούμε αυτό το ενδιαφέρον μας», έγραψε στις σελίδες της «Ουάσιγκτον Ποστ».
Εξ αυτού προκύπτει και η ακραία οξύς αντίδραση της Ουάσιγκτον στις διπλωματικές πρωτοβουλίες της Τεχεράνης. «Είναι δύσκολο να φανταστεί κανείς, ότι μια χώρα μπορεί να καταβάλλει τόσες προσπάθειες για να διατηρήσει τον Μπασάρ Άσαντ στην εξουσία, να τον βοηθά να συνεχίσει να υλοποιεί την καταστολή εναντίον του λαού της Συρίας. Είναι δύσκολο να περιγραφεί πόσο καταστροφικές μπορούν να είναι οι ενέργειες του Ιράν για τη διευθέτηση της σύγκρουσης », δήλωσε ο εκπρόσωπος του Στέιτ Ντιπάρτμεντ Πάτρικ Βέντρελ.

Είναι απίθανο ότι η ιρανική πρωτοβουλία θα τύχει αναγνώρισης. Εκτός από τους ολοφάνερους αντιπάλους της υπάρχει ο μηχανισμός των υπουργικών συναντήσεων για τη Συρία, καθώς και το αναγνωρισμένο πεδίο του ΟΗΕ. Ωστόσο είναι προφανές ότι το Ιράν, αρχίζοντας τη διπλωματική του επίθεση προς την πλευρά του συριακού μετώπου, προσπαθεί να βγει από τη διεθνή απομόνωση, στην οποία έχει περιέλθει λόγω του προβλήματος του «ιρανικού πυρηνικού φακέλου». Από την άλλη πλευρά οι προσπάθειες διαμεσολάβησης στη συριακή διένεξη όλο και περισσότερο υπενθυμίζουν την αναγκαιότητα συσπείρωσης του πληθυσμού του Ιράν στην παρούσα περίοδο των οικονομικών δυσκολιών και των όλο και αυξανόμενων απειλών να επιλυθούν τα προβλήματα της ιρανικής πυρηνικής ενέργειας με βίαιο τρόπο.

Α.Ιλιάσενκο