Δύο ημέρες πριν η ΛΔΚίνας δήλωσε ότι εγκαθιστά στρατιωτική δύναμη στο αμφισβητούμενο αρχιπέλαγος Σπράτλι στη νότια θάλασσα της Κίνας, το οποίο διεκδικούν οι Φιλιππίνες και το Βιετνάμ. Οι εδαφικές διαφορές στην περιοχή Ασίας – Ειρηνικού περνούν προφανώς σε μια νέα φάση και καθίστανται εν δυνάμει εστία ένοπλης σύγκρουσης.

Συζητήσεις γίνονται κυρίως γύρω από τις Νότιες Κουρίλες και τα κορεατικά νησιά Τόκτο (Τακεσίμα), τα οποία διεκδικεί η Ιαπωνία, τα νησιά Σενκάκου (Νταγιογιουϊντάο), την εν πράγματι κυριαρχία της Ιαπωνίας σε αυτά αμφισβητεί η Κίνα. Στον κατάλογο των αμφιλεγόμενων εδαφών κατατάσσονται επίσης 100 μικρά νησιά του αρχιπελάγους Σπράτλι, τα οποία διεκδικούν και ενμέρει κατέχουν η Κίνα, το Βιετνάμ, η Ταϊβάν, η Μαλαισία, οι Φιλιππίνες και το Μπρουνέι.

Συνενώνει όλα αυτά τα εδάφη ένα πράγμα: το Σύμφωνο Ειρήνης του Σαν Φρανσίσκο από το 1951, το κείμενο του οποίου ετοίμασαν οι ΗΠΑ με τη συμμετοχή της Μεγάλης Βρετανίας. Το Σύμφωνο αφαίρεσε από την πρώην κυρίαρχη σε όλα αυτά τα νησιά Ιαπωνία όλα τα δικαιώματα από τα εδάφη, που είχαν καταληφθεί κατά την περίοδο του Δευτέρου Παγκοσμίου Πολέμου. Το πρόβλημα είναι ότι η κυριαρχία της Ιαπωνίας περιορίστηκε μόνο στα τέσσερα βασικά νησιά της, ενώ η κυριαρχία επί των αμφισβητούμενων σήμερα νησιών δεν καταγράφηκε στο διεθνές δίκαιο.

Εν τω μεταξύ το ζήτημα αυτό με τα χρόνια γίνεται όλο και πιο πολύ ζήτημα αρχής.

Στην περιοχή Σπράτλι και Σενκάκου εντοπίστηκαν σημαντικά κοιτάσματα υδρογονανθράκων. Πέραν τούτου η αποκλειστική οικονομική ζώνη, που εκτείνεται σε ακτίνα 200 μιλίων από τα εδάφη αυτά, είναι σημαντική από την άποψη της αλιείας, ιδιαίτερα στην περιοχή των Νοτίων Κουρίλων.

Είναι βασική και η γεωστρατηγική άποψη. Η Ρωσία ήδη από το 1990 υπογράμμιζε ότι στην περιοχή των Νοτίων Κουρίλων εκτείνονται οι ναυσιπλοϊκές διαδρομές στον Ειρηνικό ωκεανό, οι οποίες είναι σημαντικές για το ρωσικό Στόλο του Ειρηνικού. Στην περιοχή του Σπράτλι περνούν σημαντικότατοι θαλάσσιοι δρόμου, οι οποίοι συνδέουν την Ιαπωνία και την Κίνα με την Ευρώπη και την πετρελαιοπαραγωγό Μέση Ανατολή.

Όπως είναι φυσικό δεσπόζει το ζήτημα του κύρους και των αρχών. Η Ρωσία είναι κατηγορηματικά αντίθετη με την επανεξέταση των συνεπειών του Δευτέρου Παγκοσμίου Πολέμου, συμπεριλαμβανομένου και του Ειρηνικού ωκεανού. Για τον κορεατικό λαό το νησί Τόκτο είναι ένα είδος συμβόλου της νίκης επί της ιαπωνικής αποικιοκρατίας. Η Κίνας υπερασπίζεται την εδαφική της ακεραιότητα, που υπέστη σοβαρά πλήγματα κατά τον ενάμιση αιώνα αντιπαράθεσης με την Ιαπωνία, τη Μεγάλη Βρετανία, την Πορτογαλία και άλλες αποικιοκρατικές αυτοκρατορίες. Η Ιαπωνία στη διαφωνία με τη Ρωσία επικαλείται τις «αρχές νομιμότητας και δικαιοσύνης», που καταγράφηκαν στη ρωσο-ιαπωνική Διακήρυξη του 1993, παρά το ότι προηγούμενα χρήσης τους στην παγκόσμια ιστορία υπάρχουν ελάχιστα και τείνουν προς εξαφάνιση.

Αντρέι Ιλιάστσενκο