Αυτή δεν είναι η πρώτη εμπειρία συνεργασίας του Γάλλου δικαστή Τερί Κλερκ με τα ρωσικά ιστιοφόρα. Το 2000, όταν το πλοίο «Σεντόφ» είχε συλληφθεί στη Βρέστη έπειτα από αγωγή της ελβετικής εταιρείας Noga, η οποία υποστήριζε ότι η Ρωσία οφείλει να της καταβάλει ένα μεγάλο χρηματικό ποσό, τότε ακριβώς ο Τερί Κλερκ ήρε την κράτηση του ιστιοφόρου και υποχρέωσε τους Ελβετούς να καταβάλουν ηθική και υλική βλάβη. Αυτή τη φορά ο Γάλλος λειτουργεί από συναίσθημα επαγγελματικής υποχρέωσης και αρνείται να εισπράξει χρήματα για την εργασία του. Εξηγεί ότι, στο βαθμό, που τα ιστιοφόρα «Σεντόφ» και «Kρουζενστέρν» ανήκουν σε εκπαιδευτικά ιδρύματα της Ρωσίας, δεν μπορούν να θεωρηθούν περιουσία του κράτους. Και ως εκ τούτου, είναι βέβαιος ο λειτουργός της Θέμιδος ότι δεν μπορεί να υπάρξει καμία βάση για τη δέσμευσή τους.

Ωστόσο όσο διάστημα τα πλοία δεν έχουν ακριβείς εγγυήσεις ασφαλείας, οι πλοίαρχοί τους είναι αναγκασμένοι να αλλάζουν τις διαδρομές, που ακολουθούν. Για παράδειγμα το ιστιοφόρο «Σεντόφ», το οποίο τώρα ολοκληρώνει το ταξίδι του γύρω από τον κόσμο με Ρώσους επιβαίνοντες, ήδη έχει αυξήσει τη διαδρομή του κατά τρεις χιλιάδες μίλια. Βιαστικά αναγκάστηκε να τροποποιήσει την πορεία του και το «Κρουζενστέρν», αφηγήθηκε σε συνέντευξή του στο ραδιοσταθμό «Φωνή της Ρωσίας» ο επικεφαλής της Διεύθυνσης Ναυσιπλοΐας της Κρατικής Ακαδημίας Αλιευτικού Στόλου της Βαλτικής Νικολάι Παλιέτσκι: 

Ως προς το χρονοδιάγραμμα του εκπαιδευτικού ιστιοφόρου μας έπρεπε να εισπλεύσουμε στο Λονδίνο κατά τη διάρκεια των 30ών Θερινών Ολυμπιακών Αγώνων. Όμως σχετικά πρόσγατα λάβαμε οδηγία από προϊστάμενη αρχή, την Ομοσπονδιακή Υπηρεσία Ναυσιπλοΐας της Ρωσίας, να διαγράψουμε από το πρόγραμμα της διαδρομής του πλοίου την είσοδο στο Λονδίνο. Μας εξηγήθηκε ότι είναι πιθανές οι απειλές από τρίτους, οι οποίοι διεκδικούν ρωσική δημόσια περιουσία. Φυσικά θα αλλάξουμε το πρόγραμμα του πλου και το ιστιοφόρο μας δεν θα εμφανιστεί στο Λονδίνο.

Ο κίνδυνος της δέσμευσης των ρωσικών πλοίων στα λιμάνια των ΗΠΑ και της Μεγάλης Βρετανίας προέκυψε πριν από δύο χρόνια, όταν η αμερικανική κοινότητα των Εβραίων Ορθοδόξων «Χαμπάντ Λιουμπάβιτς» απαίτησε από τη Ρωσία την επιστροφή της περίφημης και πολύτιμης για τους Χασίδ «βιβλιοθήκη Σνέερσον». Η πολύτιμη συλλογή, που αποτελείται από 12.000 βιβλία, χειρόγραφα και περίπου 25.000 σελίδες χειρογράφων κειμένων στην αρχαία εβραϊκή γλώσσα αποτελεί από καιρό ένα εμπόδιο στις σχέσεις μεταξύ της Ρωσίας και των ΗΠΑ. Η βιβλιοθήκη ιδρύθηκε στις αρχές του περασμένου αιώνα από τον επικεφαλής της κοινότητας των Χασίδ του Λιουμπάβιτς ραβίνο Ιόσιφ Γιτζάκ Σνέερσον. Μετά την επανάσταση του 1917 οι μοναδικές εκδόσεις εθνικοποιήθηκαν και εντάχθηκαν στους θησαυρούς της Ρωσικής Βιβλιοθήκης Λένιν. Για μερικές δεκαετίες οι Χασίδ του Λιουμπάβιτς, οι οποίοι μετακόμισαν στις ΗΠΑ, ζητούσαν από τη Ρωσία επιστροφή της συλλογής. Τον Αύγουστο του 2010 κατέθεσαν αγωγή στο Ομοσπονδιακό Περιφερειακό Δικαστήριο της Ουάσινγκτον, το οποίο εξέδωσε την ετυμηγορία ότι η Ρωσία πρέπει να επιστρέψει τη «βιβλιοθήκη Σνέερσον». Το υπουργείο Εξωτερικών της Ρωσίας δεν αναγνώρισε την απόφαση του αμερικανικού δικαστηρίου. Πρόκειται για κατάφωρη παραβίαση των κοινώς αποδεκτών κανόνων και Αρχών του διεθνούς δικαίου, είναι πεπεισμένος ο Ρώσος δικηγόρος και καθηγητής νομικής Γιάνις Γιούξα:

Φυσικά αξίζει κάθε επαίνου η επιθυμία των Εβραίων εκπροσώπων να επιστρέψουν τις αξίες τους, οι οποίες αποτελούν όχι μόνο αξίες υλικές, αλλά και πνευματικές. Ωστόσο η δεδομένη βιβλιοθήκη είναι ιδιοκτησία της Ρωσίας. Από την πλευρά μας εκδηλώθηκε καλή θέληση και μέρος αυτών των βιβλίων ήδη έχει παραδοθεί σε εβραϊκές οργανώσεις. Μάλλον η καλή μας θέληση φάνηκε τόσο καλή, ώστε η επιθυμία για αντιπαράθεση ξέσπασε με νέα ορμή. Παρεμπιπτόντως όλοι κατανοούν απολύτως ότι οι Αμερικανοί ενδιαφέρονται πάντοτε λίγο για τη δικαιοδοσία των άλλων χωρών, εάν αυτές έρχονται σε αντίθεση με τις αμερικανικές προσεγγίσεις του δικαίου. Ωστόσο υπάρχει το διεθνές δίκαιο, στο οποίο αναφέρεται τί δεν μπορεί να συλληφθεί ή δεσμευθεί και διαθέτει ασυλία. Όμως αυτό δεν απασχολεί διόλου τους Αμερικανούς νομικούς.

Άλλοι λόγοι για την πιθανή σύλληψη των πλοίων είναι η επί μακρόν παρατεταμένη δικαστική μάχη με τη Μόσχα του Γερμανού επιχειρηματία Φρανκ Zεντελμάγερ. Ο Ζεντελμάγερ κατέθεσε αγωγή για αποζημίωση «χαμένων επενδύσεων» έπειτα από τις προσπάθειές τους να αναπτύξει επιχειρηματική δραστηριότητα στην Αγία Πετρούπολη τη δεκαετία του 1990, η οποία επιτρέπει την κατάσχεση και αναγκαστική πώληση των περιουσιακών στοιχείων της Ρωσίας στη Σουηδία. Επίσης εξακολουθούν να υπάρχουν οι απαιτήσεις της εταιρείας Noga, η οποία, αν και εγγυήθηκε αυτή τη φορά την ασφάλεια του «Σεντόφ» στη Βρέστη, δεν προτίθεται να εγκαταλείψει τις αξιώσεις μέσω αγωγών.

0Στη ρωσική Υπηρεσία Αλιείας Rosrybolovstvο εξακολουθούν να ελπίζουν ότι θα λάβουν εγγυήσεις από τις ΗΠΑ και τη Μεγάλη Βρετανία ότι τα ρωσικά πλοία δεν απειλούνται από τίποτε. Πολύ περισσότερο, που τώρα στη θάλασσα πλέει ακόμη ένα ρωσικό πλοίο, το «Παλλάδα». Η φρεγάτα θα εισέλθει σε ασιατικά λιμάνια ώστε να συμμετάσχει στο πρόγραμμα της έκθεσης ΕXPO-2012, η οποία θα πραγματοποιηθεί στη Νότια Κορέα.



Μιλένα Φάουστοβα