Ευτυχώς, αυτή η συμφωνία ως σήμερα δεν έχει χρησιμοποιηθεί στη νομική πρακτική. Όμως τα τελευταία χρόνια έχει προσελκύσει την εντονότερη προσοχή σε ό,τι αφορά τη διασφάλιση της ασφάλειας των νέων τροχιακών σχεδίων.

Στη Γη όλο και συχνότερα πέφτουν από το διάστημα ανεξέλεγκτα ή διαστημικά αντικείμενα με ληγμένη περίοδο ζωής, τα οποία είχαν εκτοξευτεί από τον άνθρωπο. Σοβαρές βλάβες σε ανθρώπους από τέτοιες πτώσεις προς το παρόν δεν έχουν σημειωθεί, καθώς και από τη μοναδική σύγκρουση που συνέβη στο διάστημα το 2009. Δύο τεχνητοί δορυφόροι της Γης - ο ρωσικός "Κόσμος" και ο αμερικανικός Iridium, πετούσαν προς συνάντηση ο ένας του άλλου με την ίδια ταχύτητα των 7,5 χλμ. το δευτερόλεπτο, και συγκρούστηκαν και καταστράφηκαν ολοσχερώς. Η Σύμβαση για την αποζημίωση γι 'αυτό το προηγούμενο δεν χρησιμοποιήθηκε και τα δύο μέρη ασχολήθηκαν μαζί με την εξιχνίαση των πτήσεων.

Μετά το ατύχημα σε τροχιά της Γης εμφανίστηκαν 600 θραύσματα. Η περίπτωση αυτή επιβεβαίωσε το υποθετικό σενάριο, που είχε παρουσιαστεί λεπτομερώς στο παρελθόν από τον σύμβουλο της ΝΑΣΑ Ντόναλντ Κέσλερ. Η υπουλότητα του συνδρόμου του Κέσλερ συνίσταται στο φαινόμενο ντόμινο, σύμφωνα με το οποίο η σύγκρουση των δύο μεγάλων αντικειμένων προκαλεί την εμφάνιση μεγάλου αριθμού νέων θραυσμάτων. Κάθε ένα από αυτά, με τη σειρά του, μπορεί να συγκρουστεί με άλλα σκουπίδια, προκαλώντας αλυσιδωτή αντίδραση δημιουργίας νέων θραυσμάτων. Όλα αυτά μπορούν να κάνουν τον περίγειο χώρο ακατάλληλο για τις πτήσεις.

Η επικινδυνότητα του Συνδρόμου του Κέσλερ συνίσταται και στο ότι τα θραύσματα των δορυφόρων κατεβαίνοντας σε χαμηλότερες τροχιές μπορεί να πέσουν στη Γη. Τι πρέπει να κάνουμε; Σήμερα εκπονούνται σχέδια χρησιμοποίησης λέιζερ για την καταστροφή των αδέσποτων αντικειμένων. Υπάρχει επίσης σχέδιο ισχυρού ηλεκτροπυραυλικού πυρηνικού ρυμουλκού, που θα μπορεί να καθαρίζει αποτελεσματικά το διαστημικό χώρο από τα σκουπίδια. Στο θέμα αναφέρεται ο επιστημονικός σύμβουλος της ρωσικής Πυραυλο-Διαστημικής εταιρίας "Energia" Βίκτορ Σινιάφσκι:

«Το σύστημα είναι πολλαπλών χρήσεων. Και παρέχει τη δυνατότητα συλλογής μεγάλου αριθμού παθητικών διαστημικών συσκευών και στη συνέχεια τις κατεβάζει στη Γη, και τις καταποντίζει στον ωκεανό. Ή, αντίθετα, μπορεί να τις μεταφέρει σε κάποια ασφαλή τροχιά».

Έτσι κι αλλιώς η επίλυση του προβλήματος των διαστημικών σκουπιδιών καθίσταται κατεύθυνση προτεραιότητας στη συνεργασία των κορυφαίων διαστημικών χώρων. Και περιλαμβάνει και οικολογική παρακολούθηση του περίγειου χώρου, και μαθηματική μοντελοποίηση των εν δυνάμει τροχιών πτήσης των διαστημικών θραυσμάτων, και περαιτέρω τελειοποίηση του διεθνούς διαστημικού δικαίου.

Μιχαήλ Άριστοφ