Η μονή Μάρθας και Μαρίας ιδρύθηκε το 1909 από τη Μεγάλη Δούκισσα Ελισάβετ Φιόντοροβνα, αδελφή της αυτοκράτειρας Αλεξάνδρας, συζύγου του Νικολάου Β΄. Η εκπρόσωπος της βασιλικής οικογένειας ονειρευόταν να ιδρύσει στη Μόσχα ένα μέρος, όπου θα ανατρέφονταν και θα έπαιρναν αξιοπρεπή εκπαίδευση ορφανές κορασίδες. Με δικά της χρήματα αγόρασε ένα οικόπεδο στην πρωτεύουσα και ανέγειρε εκεί ένα μοναστήρι. Το μοναστήρι έγινε διάσημο σχεδόν αμέσως για τις καλές πράξεις και πρωτοβουλίες του. Ωστόσο μετά την ανάδειξη των μπολσεβίκων στην εξουσία το 1917 το μοναστήρι έκλεισε και εγκαταλείφθηκε για πολλά χρόνια.

Η νέα ζωή για το μοναστήρι ξεκίνησε στις αρχές της δεκαετίας του 1990, όταν με απόφαση της δημοτικής Αρχής της πόλης παραχωρήθηκε στο Πατριαρχείο της Μόσχας. Τότε ήταν που, στα τέλη του 20ου αιώνα, αναβίωσαν και τα μαθήματα κατάρτισης των αδελφών του Ελέους. Αφηγείται μία από τις πρώτες αποφοίτους, η Τατιάνα Φιλίποβα:

Στα νιάτα μου ήθελα να γίνω γιατρός. Δύο φορές έδωσα εξετάσεις στην ιατρική Σχολή, αλλά δεν πέρασα. Το αποτέλεσμα ήταν να γίνω γεωλόγος. Το 1990 είδα την ανακοίνωση ότι στο νοσοκομειακό ναό του θεοσεβούμενου διαδόχου Δημητρίου οργανώνονται μαθήματα για εκείνους, που ήθελαν να γίνουν αδελφοί του Ελέους. Έμαθα πότε αρχίζουν αυτά τα μαθήματα και πήγα στη συνάντηση της πρώτης αδελφότητας. Μετά αποφοίτησα και από ιατρική μέση σχολή.

Από τότε πέρασαν πάνω από δύο δεκαετίες. Η περιοχή του γυναικείου μοναστηρίου αποκαταστάθηκε πλήρως στην προεπαναστατική της μορφή και ο αριθμός των αδελφών του Ελέους τριπλασιάστηκε. Εργάζονται τόσο σε συνηθισμένα νοσοκομεία, όσο και σε ορφανοτροφεία, φροντίζουν ορφανά παιδιά. Η δουλειά τους είναι σκληρή, πολλοί άνθρωποι δεν αντέχουν, φεύγουν, διηγείται η Τατιάνα Φιλίπποβα:

Η ορθόδοξη υπηρεσία βοήθειας «Ελεημοσύνη», η οποία λειτουργεί σήμερα στη μονή Μάρθας και Μαρίας, είναι ένας ξενώνας, μερικά ορφανοτροφεία, ένα κέντρο οικογενειακής αποκατάστασης ορφανών, ένα ορθόδοξο σχολείο γενικής εκπαίδευσης για παιδιά από πολύτεκνες οικογένειες, φροντίδα και υποστήριξη στο σπίτι για βαριά αρρώστους και πολλά άλλα. Λίγο καιρό πριν, όταν το μοναστήρι άνοιξε και ένα «σπίτι για μητέρες», καταφύγιο και συμβουλευτικό κέντρο για έγκυες γυναίκες, που αντιμετωπίζουν δύσκολες καταστάσεις στη ζωή τους. Ειδικά γι’ αυτές δημιουργήθηκε ένα σπίτι, όπου και όσες περιμένουν παιδιά και οι ήδη νεαρές μητέρες μπορούν να ζήσουν με ειρήνη και να αναθρέψουν τα παιδιά τους με αγάπη και ικανοποίηση.

Όλα τα προγράμματα και στη μονή υπάρχουν περίπου είκοσι, συντονίζονται από το Συνοδικό Τμήμα Φιλανθρωπίας και Κοινωνικής Προσφοράς της Ρωσικής Ορθόδοξης Εκκλησίας. Για την οργάνωση των προγραμμάτων μίλησε ο εκπρόσωπος Τύπου του Συνοδικού Τμήματος Βασίλι Ρουλίνσκι:

Σήμερα στη Μόσχα υπάρχει μια «Κοινωνία Φίλων του Ελέους». Αυτοί είναι άνθρωποι, που τακτικά, κάθε μήνα χορηγούν σε εκκλησιαστικά – κοινωνικά προγράμματα τουλάχιστον το ένα τοις εκατό των εισοδημάτων τους. Με αυτούς συναναστρεφόμαστε τακτικά, τους προσκαλούμε στις εκδηλώσεις μας. Σε μεγάλο βαθμό χάρη σε τέτοιους ανθρώπους σήμερα υπάρχουν τα εκκλησιαστικά προγράμματα φιλανθρωπίας και ελεημοσύνης. Μάλιστα δεν πρόκειται μόνο για μεγάλες δωρεές, αλλά και για μικρά ποσά. Είναι σημαντικό ότι οι άνθρωποι της χώρας μας θέλουν να δώσουν ελεημοσύνη για ωφέλιμα έργα.

Οι σημερινοί Φίλοι του Ελέους είναι άνθρωποι των πιο διαφορετικών ηλικιών και κοινωνικής θέσης. Ανάμεσά τους υπάρχουν και επιχειρηματίες και συνταξιούχοι και πρώην ασθενείς των αδελφών του Ελέους. Όλους τους ενώνει ένα: η ειλικρινής επιθυμία να βοηθήσουν τον διπλανό τους, ο οποίος βρέθηκε σε δύσκολη θέση.

 

Μιλένα Φάουστοβα