Σύμφωνα με το δόγμα, κάθε χώρα της περιοχής μπορούσε να ζητήσει οικονομική ή στρατιωτική βοήθεια από τις ΗΠΑ, εάν δεχόταν επίθεση από άλλο κράτος. Στην ουσία ο πρόεδρος αποκτούσε το δικαίωμα να χρησιμοποιεί στρατιωτική δύναμη στην περιοχή κατά βούλησή του. Η αμερικανική κυβέρνηση έθεταν επίσης κι έναν άλλο στόχο: να αποδυναμώσει την επιρροή της ΕΣΣΔ στην περιοχή.

Η υιοθέτηση του νέου δόγματος από τις Ηνωμένες Πολιτείες ήταν μια αντίδραση στην αποτυχία της αγγλο-γαλλο-ισραηλινής επίθεσης εναντίον της Αιγύπτου το 1956, που σχετιζόταν με την τύχη της Διώρυγας του Σουέζ, μιας από τις κομβικές θαλάσσιες οδούς στον κόσμο. Η σύγκρουση έγινε γνωστή ως η Κρίση του Σουέζ, στην οποία βασικό ρόλο διαδραμάτισε η ΕΣΣΔ. Ο Σοβιετικός ηγέτης Νικίτα Χρουστσόφ απείλησε τη Μεγάλη Βρετανία, τη Γαλλία και το Ισραήλ με αποφασιστικά μέτρα, έως και πυραυλικά χτυπήματα. Παρόμοιο σενάριο θα μπορούσε να οδηγήσει σε πυρηνικό πόλεμο μεταξύ της Σοβιετικής Ένωσης και των ΗΠΑ, οι οποίες αναπόφευκτα θα υπερασπίζονταν τους συμμάχους των. Ως εκ τούτου η Ουάσιγκτον ζήτησε από τους επιτιθέμενους να σταματήσουν τις στρατιωτικές ενέργειες.

Το δόγμα, στην πραγματικότητα, έθετε το καθήκον όχι μόνο να ενισχύσει την επιρροή της Ουάσιγκτον στην Εγγύς και Μέση Ανατολή, αλλά και να δημιουργήσει εκεί ένα στρατιωτικό ορμητήριο, που θα στρεφόταν κατά του σοσιαλιστικού στρατοπέδου και πρωτίστως της ΕΣΣΔ. Ο Αϊζενχάουερ εξέφρασε ευθέως την ετοιμότητα των αμερικανικών στρατευμάτων να προστατεύσουν την εδαφική ακεραιότητα και την πολιτική ανεξαρτησία των χωρών, που χρήζουν βοήθειας εναντίον μιας στρατιωτικής επίθεσης οποιουδήποτε έθνους ελέγχεται από τον «διεθνή κομμουνισμό».

Ακριβώς από αυτήν την «απειλή» ήθελαν να σώσουν οι ΗΠΑ τις αραβικές χώρες, δημιουργώντας εκεί τη δική τους ηγεμονίας με την εμπλοκή τους στις εσωτερικές υποθέσεις και τον έλεγχο της εξωτερικής πολιτικής. Το 1957 το δόγμα Αϊζενχάουερ εφαρμόστηκε υπό το πρόσχημα της προστασίας της Ιορδανίας από την «επίθεση» της Συρίας. Το 1958 οι ΗΠΑ προχώρησαν σε απευθείας στρατιωτική επέμβαση στο Λίβανο και εννέα χρόνια αργότερα υποστήριξαν την επίθεση του Ισραήλ εναντίον των αραβικών χωρών.

Μετά την κατάρρευση της Σοβιετικής Ένωσης, η οποία ήταν ένα αντίβαρο για τις ΗΠΑ στην περιοχή, η Ουάσιγκτον ενέτεινε τις προσπάθειες, οι οποίες περιγράφονται στο δόγμα. Ωστόσο η σημερινή πραγματικότητα θα αναγκάσει τις ΗΠΑ να αναπροσαρμόσουν την πολιτική τους στον αραβικό κόσμο, θεωρεί ο επικεφαλής του Κέντρου Ανατολικών Σπουδών της Διπλωματικής Ακαδημίας του ΥΠΕΞ της Ρωσίας Αντρέι Βολόντιν:

«Τότε φαινόταν ότι για τις Ηνωμένες Πολιτείες δεν υπάρχουν εμπόδια στο να κατασκευάσει έναν μονοπολικό κόσμο και να παίζει αποφασιστικό ρόλο στη Μέση Ανατολή. Όμως πολλά άλλαξαν. Πρώτα απ’ όλα άλλαξε ο ίδιος ο κόσμος. Οι ΗΠΑ παραμένουν σ’ αυτόν μια πανίσχυρη χώρα. Αλλά αυτός ο κόσμος ήδη δεν μπορεί να αναπτυχθεί σύμφωνα με τους νόμους, που ορίζουν οι Ηνωμένες Πολιτείες. Σε αυτόν τον κόσμο ήδη είσαι αναγκασμένος να σταθμίζεις τα συμφέροντα και τις ενέργειές σου με τα συμφέροντα των άλλων κρατών. Και αυτή η βασική αλλαγή στην επόμενη δεκαετία θα καθορίζει την πολιτική των ΗΠΑ στην Εγγύς και Μέση Ανατολή. Αυτή θα είναι μια επίπονη διαδικασία προσαρμογής της αμερικανικής πολιτικής σ’ εκείνες τις πραγματικότητες, που διαμορφώνονται ανεξάρτητα από τη βούληση των Ηνωμένων Πολιτειών στην περιοχή».

Σήμερα, τα συνθήματα των ΗΠΑ και άλλων δυτικών χωρών σχετικά με την ανάγκη για δημοκρατικές μεταρρυθμίσεις γίνεται συχνά η βιτρίνα για την ανατροπή  ανεπιθύμητων καθεστώτων, όπως αυτό συμβαίνει στη Βόρεια Αφρική. Να ποια είναι η γνώμη  του Αντρέι Βολόντιν:

«Η επέμβαση στις εσωτερικές υποθέσεις άλλων κρατών όχι μόνο έρχεται σε αντίθεση με το Χάρτη των Ηνωμένων Εθνών, αλλά είναι αντίθετη και με την κοινή λογική. Οι ΗΠΑ και οι στενότεροι σύμμαχοί της, η Γαλλία και η Μ.Βρετανία, προσπαθούν να επιβάλουν μια πολιτική δομή, που τους εξυπηρετεί, σε ορισμένες χώρες της Εγγύς και Μέσης Ανατολής. Όμως αυτή η πρακτική είναι ολοφάνερα καταδικασμένη σε αποτυχία. Γιατί  μιλώντας για αμερικανικού τύπου δημοκρατία στη Συρία και τη Λιβύη, όλοι βλέπουμε ποια δημοκρατία προέκυψε στη Λιβύη. Ελπίζω ότι στη Συρία δεν θα προκύψει παρόμοια δημοκρατία».

Είναι προφανές ότι στην Εγγύς και Μέση Ανατολή θα συνεχίσουν και στο εξής να διαπλέκονται τα γεωπολιτικά και οικονομικά συμφέροντα των μεγαλύτερων διεθνώς παικτών. Η Ρωσία ξεκάθαρα διατύπωσε τις αρχές, που πρέπει να διέπουν τα υπεύθυνα μέλη της διεθνούς κοινότητας σε αυτή τη δύσκολη περιοχή: μη επέμβαση στις εσωτερικές υποθέσεις των κρατών, την ενότητα και την εδαφική τους ακεραιότητα. Να όμως, που οι ενέργειες των ΗΠΑ και των συμμάχων τους στο Ιράκ και τη Λιβύη έχουν οδηγήσει στο χάος και επί της ουσίας την κατάρρευση των χωρών αυτών.

Ιλιά Χαρλάμοφ, Γκριγκόρι Σαμπάνοφ