Στις 2 Μαρτίου στη χώρα πραγματοποιήθηκαν βουλευτικές εκλογές, οι οποίες προκάλεσαν πολλές συζητήσεις στη διεθνή κοινότητα. Εικασίες για το πώς και σε τί μπορεί να επηρεάσει η τρέχουσα προεκλογική εκστρατεία, υπήρχαν πολλές. Η ανταποκρίτρια της «Φωνής της Ρωσίας» Μιλένα Φάουστοβα πραγματοποίησε σύντομη επίσκεψη στην Τεχεράνη και έμαθε τί σκέπτονται οι Ιρανοί για τις εκλογές και τί σημαίνει να είσαι ξένος σε αυτήν την ισλαμική Δημοκρατία.

Η γνωριμία με το Ιράν ξεκίνησε με την επίσκεψη στην Πρεσβεία της Δημοκρατίας στη Μόσχα. Παρά το γεγονός ότι η αίτηση για το ταξίδι και τα πιστοποιητικά για την έκδοση της θεώρησης είχαν κατατεθεί ένα μήνα πριν την αποστολή, κατόρθωσα να πάρω την άδεια για επίσκεψη στη χώρα από το ιρανικό Προξενείο μόλις μία ημέρα πριν την αναχώρηση. Στην Πρεσβεία της Ισλαμικής Δημοκρατίας του Ιράν το εξήγησαν απλά: το υπουργείο Πολιτισμού του Ιράν, το «Ερσάντ», το οποίο αποφασίζει εάν θα δώσει ή όχι βίζα εργασίας, το ίδιο προσδιορίζει και τη διάρκεια της παραμονής του αλλοδαπού στη χώρα.

Για τον ιρανικό κώδικα ενδυμασίας για τις γυναίκες είχα ακούσει εκ των προτέρων. Για παν ενδεχόμενο άλλη μια φορά με προειδοποίησαν ότι το μαντήλι στο κεφάλι και πλήρως σκεπασμένα χέρια και πόδια είναι υποχρεωτικά. Παρεμπιπτόντως στο αεροδρόμιο της Μόσχας Σερεμέτιεβο, από όπου αναχωρούσε η νυχτερινή πτήση προς την Τεχεράνη, οι ντυμένες με τους ιρανικούς κανόνες γυναίκες μετριούνταν στα δάχτυλα του ενός χεριού. Σε γενικές γραμμές, ακόμη και οι αυτόχθονες κάτοικοι του Ιράν στο ρωσικό έδαφος όχι μόνο δεν φορούσαν μαντήλα, αλλά μάλλον αρκετά αποκαλυπτικά ρούχα για μουσουλμάνες. Η ως εκ θαύματος μεταμόρφωσή τους σε αξιοπρεπείς γυναίκες υπηκόους της Δημοκρατίας συνέβη πλέον στο αεροπλάνο και μετά την προσγείωση στο αεροδρόμιο της Τεχεράνης.

Με την πρώτη ματιά δεν συνέβαινε τίποτε το ιδιαίτερα εκπληκτικό στο αεροδρόμιο της Τεχεράνης. Ο έλεγχος διαβατηρίων, όπως και σε άλλες χώρες, χώριζε τους αφιχθέντες σε Ιρανούς, πολίτες άλλων χωρών και διπλωμάτες. Ο τελωνειακός υπάλληλος συμπλήρωσε στα περσικά ένα χαρτί, γράφοντας σ’ αυτό τα στοιχεία του διαβατηρίου μου και τη διεύθυνση του ξενοδοχείου, έβαλε μια σφραγίδα για τη διέλευση των συνόρων και με άφησε ελεύθερη στην ιρανική κοινωνία. Το ασυνήθιστα ήταν ένα: ήμουν σχεδόν η μοναδική γυναίκα χωρίς συνοδεία. Όλες οι υπόλοιπες κυρίες ήταν με τον έναν ή τον άλλο τρόπο μαζί με κάποιον ή στο πλευρό κάποιου. Ωστόσο στις τρεις η ώρα τη νύχτα αυτό δεν με απασχόλησε και πολύ. Φτάνοντας με το ταξί ως το ξενοδοχείο έπεσα σε βαθύ ύπνο, γνωρίζοντας πολύ λίγο τί με περιμένει τις επόμενες δύο ημέρες.

Φωτογκαλερί: Tεχεράνη 2012

Ημέρα πρώτη. Σάντι.

Το κουδούνι του τηλεφώνου στο δωμάτιο έσπασε τη σιωπή του ύπνου μου. Το ρολόι του τοίχου έδειχνε περίπου 8:30 ώρα Τεχεράνης. Στη Μόσχα ήταν περίπου 9 το πρωί.  «Μιλένα; Το όνομά μου είναι Σάντι. Είμαι η διερμηνέας σας», άκουσα στο ακουστικό μια ευχάριστη γυναικεία φωνή. «Πρέπει σε μία ώρα να βρίσκεστε στο Ερσάντ, για να γίνει η επίσημη διαπίστευση στη χώρα ώστε να μπορείτε να εργαστείτε στο Ιράν. Θα συναντηθούμε εκεί». Βάζοντας ένα μαντήλι στο κεφάλι μου, το οποίο είχα δικαίωμα να βγάλω μόνο μένοντας μόνη μου στο δωμάτιο του ξενοδοχείου και τυλιγμένη σε ένα πόντσο, έτσι ώστε να μην φαίνονται ούτε χέρια ούτε πόδια, κατευθύνθηκα στο Ερσάντ. Αν και ήταν αργία – οι βουλευτικές εκλογές διεξήχθησαν Παρασκευή – οι πόρτες του υπουργείου Πολιτισμού ήταν ανοιχτές. Ο δεύτερος όροφος έσφυζε από ζωή. Λίγες γυναίκες με χιντζάμπ, ειδικές μαντήλες, που καλύπτουν το κεφάλι και με τσαντόρ, ένα είδος καλύμματος, που περιβάλλει ολόκληρο το σώμα από το κεφάλι μέχρι τα πόδια. Πήραν το διαβατήριό μου και μου ζήτησαν να συμπληρώσω μερικές αιτήσεις στα αγγλικά, να γράψω για την εκπαίδευσή μου, τη διεύθυνσή μου στη Μόσχα και τον αριθμό τηλεφώνου, που θα χρησιμοποιήσω στην Τεχεράνη. Όλη η διαδικασία της διαπίστευσης, με την υποχρεωτική φωτογραφία με μαντήλι, διήρκεσε περίπου δύο ώρες.

Η Σάντι εμφανίστηκε κάπου στη μέση αυτής της διαδικασίας. Νεαρή και δραστήρια, αμέσως με βομβάρδισε με διάφορες ερωτήσεις σε υποτυπώδη ρωσικά: ποια είμαι, από πού, για ποιον δουλεύω, ποιον σχεδιάζω να ψηφίσω στις προεδρικές εκλογές στη Μόσχα. Αργότερα συνάδελφοι από ουκρανικά ΜΜΕ, τους οποίους συνάντησα τυχαία στην πόλη, μου εξήγησαν ότι η Σάντι δεν είναι ένας απλός διερμηνέας, που μου παραχωρήθηκε ευγενικά από την ιρανική πλευρά, αλλά συνεργάτης της υπηρεσίας ασφαλείας της χώρας. Αποστολή της όχι μόνο να με συνοδεύσει και να με βοηθήσει με τη μετάφραση, αλλά και να παρακολουθεί τί ρωτάω και φωτογραφίζω, τί συζητάω με τους συναδέλφους. Δίπλα σε κάθε έναν από τους ξένους δημοσιογράφους υποχρεωτικά υπήρχε η δική του «Σάντι». Μάλιστα για τους άνδρες οι συνεργάτες ήταν άνδρες, για τις γυναίκες επίσης γυναίκες. Και πράγματι η συνοδός μου παρακολουθούσε πολύ προσεκτικά τί φωτογραφίζω, ποιες ερωτήσεις θέλω να κάνω κατά τη συνέντευξη και πολλές φορές με ρώτησε τί και πώς σκοπεύω να μεταδώσω για τις ιρανικές εκλογές στη Μόσχα. Υποψιάζομαι ότι μάλιστα διόρθωνε ακόμη και τις ερωτήσεις μου, που κατάφερα παρ’ όλ’ αυτά να θέσω στους δρόμους της πόλης. Οι συζητήσεις για την αντιπολίτευση και το μέλλον του Ιράν μετά την προεκλογική εκστρατεία εδώ δεν ήταν ιδιαίτερα ευπρόσδεκτες. Και όλοι οι συνομιλητές μου, με τους οποίους ως εκ θαύματος κατάφερα να επικοινωνήσω σαν ένας μου εξέφρασαν την ενιαία θέση του φαβορί κόμματος του Ιράν, «υπέρ της εδραίωσης της πνευματικής εξουσίας στη χώρα και την προώθηση των ισλαμικών αξιών στην κοινωνία και τον κόσμο». Στα ερωτήματα για την πιθανότητα πολέμου με τις ΗΠΑ και το Ισραήλ απαντούσαν απρόθυμα και κυρίως με πατριωτικά συνθήματα: «Δεν θα το επιτρέψουμε», «Δεν θα τους αφήσουμε», «Θα τους ποδοπατήσουμε», ενώ για τις κυρώσεις από την πλευρά της Δύσης ειρωνικά: αφού μας χρειάζονται περισσότερο από ό,τι τους χρειαζόμαστε εμείς. Ταυτόχρονα παντού στην πόλη μπορούσες να δεις τεράστια πανό, στα οποία, όπως μου μετέφραζε η Σάντι, ήταν γραμμένη σε αραβική γραφή η προειδοποίηση για τον αναπόφευκτο πόλεμο, που επέρχεται για το ιρανικό έθνος. Με φόντο αυτά τα πανό ακόμη και η δυτική διαφήμιση ρολογιών και αυτοκινήτων, που προς το παρόν επίσης κοσμεί τους δρόμους της πόλης, έμοιαζε πολύ πιο σεμνή, έως και ανεπιτήδευτη.

Μόνο το βράδυ και με πονηριά κατάφερα να απαλλαγώ από τη Σάντι, η οποία περισσότερο παρεμπόδιζε, παρά βοηθούσε, καθώς η γνώση της γλώσσας ήταν στο ελάχιστο επίπεδο και ως μεταφραστής ήταν πολύ αδύναμη, ενώ κάθε αίτημα για τη διοργάνωση συνέντευξης την αντιμετώπιζε με έναν μαρτυρικό μορφασμό στο πρόσωπό της. Ωστόσο αυτό δεν σημαίνει ότι οι υπηρεσίες ασφαλείας του Ιράν έπαψαν να με παρακολουθούν. Το επόμενο πρωί η Σάντι με ένα αθώο χαμόγελο με σαφή και κατανοητά ρωσικά μου έδωσε να καταλάβω ότι είναι καλά ενημερωμένη με ποιον και πώς πέρασα τις βραδινές ώρες. Μεγάλη έκπληξη ήταν και το γεγονός ότι για τις επιβεβλημένες υπηρεσίες συνοδείας και την υποτιθέμενη βοήθεια στη μετάφραση η ιρανική πλευρά χρεώνει πληρωμή στους ξένους. Στην περίπτωσή μου οι «υπηρεσίες» της Σάντι κόστισαν 200 δολάρι ανά ημέρα. Γι’ αυτήν την τιμή δεν με είχε κανείς προειδοποιήσει, ούτε στη Μόσχα, ούτε στην Τεχεράνη. Απλώς με έθεσαν προ τετελεσμένων. Και ήταν ακόμη πιο άβολα, εάν υπολογίσεις ότι το διαβατήριό μου το είχε η Σάντι και μου το επέστρεψε μόνον όταν πλήρως εξόφλησα το λογαριασμό, 400 δολάρια για δύο ημέρες και σε αμερικανικό νόμισμα. Με την ευκαιρία, μόλις το πρακτορείο NNC, στο οποίο εργάζεται η Σάντι και μέσω του οποίου το υπουργείο Πολιτισμού εκδίδει τις επίσημες διαπιστεύσεις στους ξένους δημοσιογράφους, εισέπραξε τα χρήματα, η συνοδός μου, επικαλούμενη φόρτο εργασίας με εγκατέλειψε. Ήταν το πρωί της δεύτερης ημέρας της παραμονής μου στην Τεχεράνη. Δεν είχε περάσει ούτε ένα 24ωρο από τη στιγμή της γνωριμίας μου με τη Σάντι. Όμως δεν μπορούσα να μη δώσω τα απαιτούμενα χρήματα, αν και όλα αυτά μου προκάλεσαν μια κάποια ταραχή.

Ημέρα δεύτερη. Η πόλη.

Αφού η Σάντι με εγκατέλειψε βιαστικά, αφήνοντάς με μόνη κάπου στα προάστια της Τεχεράνης, δεν είχα άλλη επιλογή από το να προσπαθήσω να βρω κάποιους συμπατριώτες. Τα τηλέφωνα στους εκπροσώπους του ρωσικού Προξενείου σχεδόν τίποτε δεν απέδωσαν, στο Ιράν ήταν αργία και η ρωσική Πρεσβεία στη χώρα δεν λειτουργούσε. Με τους γνωστούς μου, πρώην πολίτες της Ρωσίας, που ζούσαν στην Τεχεράνη αποδείχθηκε το ίδιο αδιέξοδο. Ένας από αυτούς ήταν στο νοσοκομείο, μια άλλη μου είπε στο τηλέφωνο ότι η ίδια έχει πάρα πολλά προβλήματα και πρότεινε να τηλεφωνήσω σε μια εβδομάδα. Η Ορθόδοξη Ρωσική Εκκλησία, παραδοσιακό σημείο συνάντησης για τους ρωσόφωνους Ιρανούς ήταν κλειστή. Η μόνη μου επιλογή ήταν απλώς να περπατήσω στην πόλη. Σχεδόν χωρίς χρήματα, αφού με τα τελευταία μου πλήρωσα τις υπηρεσίες της Σάντι, χωρίς γλώσσα, χωρίς χάρτη. Πάντως από άποψη ασφάλειας αισθάνθηκα αρκετά άνετα. Παρά το ότι ήμουν χωρίς συνοδεία, στους δρόμους της Τεχεράνης απολύτως κανείς δεν έδινε προσοχή σε μένα. Εξάλλου με τη μορφή, στην οποία μονίμως βρίσκονται οι γυναίκες, το να διακρίνεις την ομορφιά είναι αρκετά δύσκολο. Μπορούσα να πάω όπου θέλω και να κάνω ό,τι θέλω. Εάν, βέβαια, αυτό δεν παραβιάζει τους κανόνες και τους νόμους της χώρας. Δύο φορές με πλησίασαν άνδρες με στρατιωτική στολή και έλεγξαν τη φωτογραφική μηχανή μου. Εξηγώντας ότι κάπου κοντά βρίσκονται κάποιες στρατιωτικές εγκαταστάσεις, εξέτασαν προσεκτικά τις φωτογραφίες που είχα βγάλει. Μερικές απ’ αυτές μου ζήτησαν να τις σβήσω. Στις μεν είχα φωτογραφίσει από κοντά Ιρανούς αστυνομικούς, στις δε αντιαμερικανικά συνθήματα και γκράφιτι. Τα τελευταία, πάντως, κατάφερα κρυφά να τα φωτογραφίσω εκ νέου.

Αφού δεν υπήρχε τίποτε καλύτερο να κάνω, κατέβηκα στο μετρό της Τεχεράνης. Σχετικά μικρό με τα μέτρα της Μόσχας, δείχνει αρκετά σύγχρονο, αν και μονότονο. Συνολικά υπάρχουν μόνο τρεις γραμμές με περίπου δύο δεκάδες σταθμούς η καθεμία. Δεν υπάρχουν αρχιτεκτονικές διακοσμήσεις στους σταθμούς, που όλοι μοιάζουν μεταξύ τους. Ένα εισιτήριο κοστίζει περίπου ένα δολάριο. Τα βαγόνια εξωτερικά μοιάζουν πολύ με δυτικά. Ωστόσο δεν μπορείτε να επιβιβαστείτε βιαστικά σε κάποιο απ’ αυτά. Όλα τους είναι σχηματικά χωρισμένα σε ανδρικά, μικτά και γυναικεία. Παρεμπιπτόντως και στα επίγεια μέσα μαζικής μεταφοράς υπάρχει ο ίδιος διαχωρισμός. Για παράδειγμα οι γυναίκες είναι υποχρεωμένες να κάθονται μόνο στο πίσω μέρος του λεωφορείου, ενώ οι άνδρες - μόνο μπροστά. Τα γυναικεία βαγόνια του μετρό βρίσκονται στην αρχή και στο τέλος της αμαξοστοιχίας και καταλαμβάνουν περίπου το ένα τρίτο του συρμού. Το μέσον του συρμού είναι πλήρως παραχωρημένο στον ανδρικό πληθυσμό κι εκείνες τις λίγες κυρίες, που έχουν κατέβει στο μετρό με ανδρική συνοδεία. Αφού ήμουν μόνη μου, κατευθύνθηκα στα βαγόνια με τη χρωματιστή επιγραφή στα περσικά και στα αγγλικά «μόνο για γυναίκες».

Ο αριθμός των γυναικών στο βαγόνι ξεπερνούσε κάθε φαντασία. Εκτός από το ότι όλες οι θέσεις ήταν κατηλειμμένες, οι κυρίες στέκονταν πολύ κοντά η μία στην άλλη, κάθονταν, ακόμη και ξάπλωναν στο πάτωμα. Ανάμεσά τους περιφέρονταν στο βαγόνι μικροπωλήτριες διαφόρων μικροπραγμάτων, από σφουγγάρια για τα πιάτα, έως σημειωματάρια και στυλό. Βλέποντας τη φωτογραφική μου μηχανή, οι γυναίκες έκαναν αμέσως φασαρία και με ανάγκασαν να την κρύψω στο σακίδιό μου και μετά μου ζήτησαν να τους δείξει όλα τα είδη των εγγράφων μου: διαβατήριο, διαπίστευση, έγγραφη άδεια για να εργαστώ ως δημοσιογράφος στη χώρα. Με εντυπωσίασε και το γεγονός ότι σε πολλά πρόσωπα είδα πολλούς αυτοκόλλητους επιδέσμους. Όπως μου εξήγησαν αργότερα, οι γυναίκες του Ιράν αγαπούν πολύ να κάνουν πλαστικές επεμβάσεις, να διορθώνουν τις μύτες τους και να τελειοποιούν τις ατέλειες του προσώπου τους. Πάντως η συνολική ατμόσφαιρα ήταν πολύ καταπιεστική. Πολλές από τις κυρίες, εκτός από την παραδοσιακή μαντήλα και το τσαντόρ, κάλυπταν και το πρόσωπο με ιατρικές μάσκες. Ορισμένες προτιμούσαν με πιο ριζικό τρόπο να αντιμετωπίζουν τις λοιμώξεις – μασώντας σκόρδο. Σε μεγάλο βαθμό ακριβώς γι’ αυτό προτίμησα να μετακινηθώ στην Τεχεράνη με ταξί.

Παρεμπιπτόντως για τα ταξί. Ενιαίο τιμολόγιο ή οποιοδήποτε ταξίμετρο στα ταξί της πόλης δεν υπάρχει. Ο οδηγός μόνος του καθορίζει την τιμή της διαδρομής. Τα πάντα εξαρτώνται όχι μόνο από την απόσταση – η Τεχεράνη είναι πολύ μεγάλη πόλη και όταν χιονίζει στα βόρεια, στα νότια μπορεί να λάμπε ο ήλιος – αλλά και από τον αριθμό των μποτιλιαρισμάτων και το χρόνο, που δαπανήθηκε στο αυτοκίνητο. Κατά την πληρωμή άπλωνα ένα μάτσο με χρήματα στον οδηγό κι εκείνοι διάλεγαν τα χαρτονομίσματα, που τους άρεσαν. Στην ιρανικά ριάλια και τουμάν δεν κατάφερα να βγάλω άκρη. Έναντι σαράντα δολαρίων, για παράδειγμα, μου έδωσαν έναν εντυπωσιακό αριθμό  χαρτονομισμάτων, τα οποία δεν χώρεσαν στο μικρό μου πορτοφόλι. Ο μύθος ότι οι οδηγοί ταξί είναι οι πιο ομιλητικοί άνθρωποι στον κόσμο, είναι αληθινός μάλλον μόνο για τους άνδρες τουρίστες. Στην περίπτωσή μου προτιμούσαν να παραμείνουν σιωπηλοί, απαντώντας σπάνια και μονολεκτικά στην πληθώρα των ερωτήσεών μου κοιτώντας με επιπληκτικά μέσα στο καθρεφτάκι του αυτοκινήτου, αφού καθόμουν συνήθως στο πίσω κάθισμα.

Στα μποτιλιαρίσματα της Τεχεράνης μπορείς ούτε λίγο ούτε πολύ να περάσεις μεγάλο μέρος της ημέρας. Και το πρόβλημα δεν είναι μόνο ο αριθμός των οχημάτων στους δρόμους, αλλά και ο καθαρά ανατολίτικος τρόπος οδήγησης. Στα φανάρια, ανεξάρτητα από το αν λειτουργούν ή όχι, κανείς δεν δίνει σημασία. Εάν υπάρχει έστω ένα ελεύθερο κομμάτι δρόμου, οι οδηγοί προτιμούν να το καταλάβουν. Όμως σε ένα τέτοιο κομμάτι μπορεί να αναλογούν έως και δέκα «πονηρό». Ως οδηγός με πάνω από μια δεκαετία εμπειρίας, σε κάθε παρόμοιο ελιγμό ζάρωνα στο κάθισμα κι έκλεινα τα μάτια. Μάλιστα πιο «αλαζονικά» από όλους στο δρόμο φέρονταν ακριβώς οι γυναίκες πίσω απ’ το τιμόνι. Δεν έδιναν προσοχή σε κανέναν, περνούσαν όχι μόνο με κόκκινο τα φανάρια, αλλά έμπαιναν και στο αντίθετο ρεύμα, ακόμη και στους μονοδρόμους με απαγορευτικό. Σε αντίθεση με τη διαδεδομένη γνώμη για τις καταπιεσμένες γυναίκες της Ανατολής, οι κυρίες εδώ έχουν σχεδόν μια απεριόριστη εξουσία. Και σαν να μην έφτανε αυτό, για να παντρευτούν την κοπέλα, που τους αρέσει, οι νεαροί άνδρες ακόμη από μικροί αρχίζουν να συγκεντρώνουν χρήματα, γιατί η πληρωμή για τη νύφη είναι εδώ εξαιρετικά υψηλή και σε περίπτωση διαζυγίου ο πρώην σύζυγος όχι μόνο υποχρεούται να καταβάλει στη σύζυγό του ολόκληρο αυτό το φόρο, αλλά και να τη συντηρεί ως το μελλοντικό της γάμο. Τα παιδιά σύμφωνα με τον οικογενειακό κώδικα της χώρας, αν δεν είναι ηλικίας θηλασμού, τότε  παραμένουν με τον πατέρα και με υποχρεωτική τη συντήρησή τους απ’ αυτόν. Κατ’ αυτόν τον τρόπο μια ελεύθερη, διαζευγμένη και σχεδόν πλούσια Περσίδα δεν βιάζεται πάντοτε να παντρευτεί ξανά. Η αλήθεια είναι ότι οι σύγχρονες Ιρανές συνεχίζουν να αγωνίζονται για τα δικαιώματά τους, πράγμα, που κατά καιρούς ενοχλεί τον ανδρικό πληθυσμό της χώρας.

Η κατάσταση του κυκλοφοριακού επιδεινώνεται και από το μεγάλο αριθμό δικυκλιστών, οι οποίοι ελίσσονται μεταξύ των αυτοκινήτων σε επικίνδυνη απόσταση. Έναν από αυτούς τους γενναίους αναβάτες παρ’ όλ’ αυτά τον χτυπήσαμε. που έπιναν ακόμα. Αφού έπεσε, σηκώθηκε και τινάχτηκε από τη σκόνη του δρόμου, εξαπέλυσε στον οδηγό μου χείμαρρο θυμωμένων λόγων. Ο ταξιτζής, είναι η αλήθεια,  δεν άφησε να του χρωστάει. Αφού καθυβρίστηκαν επί σαράντα λεπτά, δυσαρεστημένες και οι δύο πλευρές, επιβιβάστηκαν στα οχήματά τους κι έφυγαν προς διαφορετικές κατευθύνσεις. Κανένας αστυνομικός, κανένα πρωτόκολλο οδικού ατυχήματος και λοιπές γραφειοκρατικές διαδικασίες. Βέβαια εάν ο μοτοσικλετιστής είχε τραυματιστεί, τότε ο οδηγός θα έπρεπε να καταβάλει τον λεγόμενο φόρο του «αίματος

Το ταξίδι στην Τεχεράνη είναι μια επίσκεψη σε έναν εντελώς διαφορετικό, από πολλές απόψεις σήμερα, μη ρεαλιστικό κόσμο. Το εθνόσημο της Σοβιετικής Ένωσης στο ρωσικό Προξενείο της πόλης, το οποίο απαγορεύεται να το φωτογραφίσεις, μια αίσθηση συνεχούς επιτήρησης, οι αστυνομικοί, που ελέγχουν έγγραφα και τη φωτογραφική μηχανή, οι συζητήσεις για «κοριούς» και εγκαταστάσεις ηχητικής παρακολούθησης παντού, σκέψεις για το τί μπορούμε να λέμε και τί δεν αξίζει τον κόπο. Παρά το γεγονός ότι το αλκοόλ απαγορεύεται στη χώρα, υπάρχει σχεδόν σε κάθε σπίτι. Οι Ιρανοί γνωρίζουν καλά από πού και με τί αντίτιμο μπορείς να αγοράσεις ένα μπουκάλι θερμαντικού ποτού. Όπως και πού να βρεις γυναίκα ελευθέρων ηθών. Υπάρχουν ολόκληρες γειτονιές, όπου μπορείτε να επιλέξετε μία από τις ιέρειες του έρωτα. Η αλήθεια είναι ότι οι υπηρεσίες τους είναι ακριβές με τα ιρανικά μέτρα, γιατί οι γυναίκες συχνά διακινδυνεύουν την ίδια τους τη ζωή. Εάν συλληφθούν, η τιμωρία μπορεί να κυμαίνεται από δημόσια μαστίγωση ως το θάνατο. Παρά τη φαινομενική εξωτερική αυστηρότητα και σοβαρότητα του νόμου της Σαρία, οι Ιρανοί φαίνεται κατάφεραν να βρουν τα κρυμμένα παραθυράκια, ώστε να συνδυάζουν την απαιτούμενη προσήλωση στις παραδόσεις του Ισλάμ με τον απολύτως κοσμικό τρόπο ζωής. Ειδικότερα, αυτό ισχύει και για τις γυναίκες, οι οποίες, όπως αποδείχθηκε, και καπνίζουν και πίνουν αλκοόλ και συμπεριφέρονται πολύ πιο ελεύθερα και αντίθετα από όλα τα γνωστά στερεότυπα. Η αλήθεια είναι, ωστόσο, ότι όλα αυτά τα κάνουν χωρίς να φαίνονται.

0«Δεσποινίς, με συγχωρείτε, αλλά εδώ είναι ουρά μόνο για άνδρες», λέει η ήρεμη φωνή ενός Ιρανού, που διέκοψε τις σκέψεις μου. Διεθνές Αεροδρόμιο Τεχεράνης. Τρεις η ώρα τη νύχτα. Φεύγω από το Ιράν και επιστρέφω στη Μόσχα. Στο δικό μου κόσμο. Θέλω πιεστικά και όσο γίνεται πιο γρήγορα να βγάλω το εκνευριστικό μαντήλι από το κεφάλι μου. Οι χωριστές ουρές για άνδρες και γυναίκες στον έλεγχο έχουν διαφορετικό μέγεθος. Οι άνδρες είναι παραδοσιακά περισσότεροι. Αλλά για κάποιο λόγο ελέγχουν τις γυναίκες πιο λεπτομερειακά, ψάχνοντας κάθε πτυχή των ρούχων τους. Με όλες τις τελωνειακές διαδικασίες μέχρι την πτήση απομένουν λιγότερο από τριάντα λεπτά. Η καμπίνα του αεροπλάνου είναι ήδη σχεδόν πλήρης. Και ούτε μία από τις Ιρανές δεν έχει καλυμμένο το κεφάλι της...

Γκριγκόρι Σαμπάνοφ, Μιλένα Φάουστοβα