Από τώρα και στο εξής η Ουάσιγκτον μπορεί να μην ειδοποιεί τη Μόσχα για τις αλλαγές στην τοποθέτηση των δυνάμεων της στην Ευρώπη ή να το κάνει σε εθελούσια βάση. Στο Στέιτ Ντιπάρτμεντ δεν κρύβουν το γεγονός ότι αυτό το βήμα αποτελεί αντίμετρο για το μονομερές μορατόριουμ της Συνθήκης, που είχε εξαγγείλει η Ρωσία το 2007.

Η Συνθήκη για τις Συμβατικές Δυνάμεις στην Ευρώπη (ΣΣΔΕ) είχε υπογραφτεί το 1990 από τα κράτη-μέλη του ΝΑΤΟ και τα κράτη-μέλη του Συμφώνου της Βαρσοβίας. Σύμφωνα με το έγγραφο, η αριθμητική δύναμη του συνολικού προσωπικού και των συμβατικών εξοπλισμών στο έδαφος από τον Ατλαντικό ωκεανό ως τα Ουράλια αυτών των δύο συνασπισμών έπρεπε να είναι ίση.

Όμως μετά τη διάλυση της Σοβιετικής Ένωσης και την ένταξη στο ΝΑΤΟ μιάς σειράς χωρών του Συμφώνου της Βαρσοβίας η ισορροπία της Συνθήκης ΣΣΔΕ παραβιάστηκε. Αυτό τα συμβαλλόμενα μέρη της Συνθήκης το αναγνώρισαν και το 1999 στην Κωνσταντινούπολη υπογράφτηκε συμφωνία για την προσαρμογή της Συνθήκης στις πραγματικότητες των ημερών μας. Τα ανώτατα όρια της στρατιωτικής δύναμης καθορίστηκαν βάση της εθνικής και της εδαφικής αρχής. Το έγγραφο και πάλι υπογράφτηκε, όμως δημιουργήθηκαν προβλήματα σε ό,τι αφορά την επικύρωσή του. Στο θέμα αναφέρεται ο Διευθυντής του Κέντρου κοινωνικο-πολιτικών ερευνών Βλαντίμιρ Γιεβσέγιεφ:

- Αυτή η συμφωνία για την προσαρμογή υπογράφτηκε από όλα τα μέρη, όμως την επικύρωσαν μόνο τέσσερα κράτη – η Ρωσία, η Ουκρανία, το Καζαχστάν και η Λευκορωσία. Για τη Ρωσία ακριβώς αυτό αποτέλεσε το κύριο πρόσκομμα. Γι΄αυτό η ισχύς αυτής της συμφωνίας για την προσαρμογή της Συνθήκης για τις συμβατικές δυνάμεις στην Ευρώπη αναστάληκε από τη Ρωσία.

Επί 4 χρόνια η Ουάσιγκτον και το ΝΑΤΟ προσπαθούσαν να πείσουν τη Ρωσία να «ξεπαγώσει» τη Συνθήκη. Συναίνεση δεν επιτεύχθηκε, γι΄αυτό χρειάστηκαν ακραία μέτρα. Από την άλλη, μέσα σ΄ αυτά τα 4 χρόνια, εκτός των προσπαθειών να πείσει τη Ρωσία,η Δύση δεν έκανε κανένα συγκεκριμένο βήμα για την αποκατάσταση της ισχύος της Συνθήκης. Σ΄ αυτή την υπόθεση δεν συνέβαλαν ούτε τα σχέδια των Ηνωμένων Πολιτειών να εγκαταστήσουν στοιχεία αντιπυραυλικής άμυνας στην Ανατολική Ευρώπη.

Η δήλωση των ΗΠΑ ότι αποχωρούν από τη Συνθήκη για τις συμβατικές δυνάμεις στην Ευρώπη έναντι της Ρωσίας μόνο επιβεβαιώνει το αβάσιμο της Συνθήκης στις σύγχρονες συνθήκες. Πάντως, αυτό το έγγραφο από την αρχή προκαλούσε πολλές αμφιβολίες, θεωρεί ο Υποδιευθυντής του Ινστιτούτου Ευρώπης Σεργκέι Καραγκάνοφ:

- Οι Αμερικανοί έχουν βρεθεί σε ταπεινωτική θέση, ακολουθώντας τις θέσεις Συνθήκης, την οποία η Ρωσία απορρίπτει. Αυτή τη Συνθήκη δεν την χρειαζόταν ουδέποτε κανείς. Η εκπόνησή της ήταν ένα από τα μεγαλύτερα λάθη της παγκόσμιας διπλωματίας, γιατί στρατιωτικοποιούσε τεχνητά τις διεθνείς σχέσεις στην Ευρώπη. Αυτή η Συνθήκη απλώς ήταν ένα από τα πιό βλακώδη προϊόντα του «ψυχρού πολέμου». Και δόξα τω Θεώ, που έμεινε στο καλάθι της ιστορίας.

Η αναζωογόνηση της Συνθήκης είναι μάλλον αδύνατη, πιστεύουν οι εμπειρογνώμονες. Η Ρωσία και οι ΗΠΑ βέβαια χρειάζονται μέτρα για την ενίσχυση της αμοιβαίας εμπιστοσύνης. Όμως η Συνθήκη για τις συμβατικές δυνάμεις στην Ευρώπη ήδη δεν κάνει γι΄αυτό το σκοπό.