Κατεβάστε ηχητικό αρχείο - Download


Στις 20 Μαϊου του 1954 η σοβιετική κυβέρνηση υιοθέτησε απόφαση για την εκπόνηση του διώροφου διηπειρωτικού πυραύλου R-7. Και στις 27 Μαϊου το Σχεδιαστικό Γραφείο Κορολιόφ (Γενικός κατασκευαστής διαστημικού εξοπλισμού) παρουσίασε το πρώτο σχέδιο κατασκευής Τεχνητού δορυφόρου και εκτόξευσής του με τη βοήθεια πυραύλου-φορέα R-7.

Από τα απομνημονεύματα του ανώτερου μηχανολόγου Βλαντίμιρ Κοντράτοφ, που συμμετείχε στις δοκιμές του πυραύλου R-7: «Στα τέλη Δεκεμβρίου του 1956 μαζί με άλλους ειδικούς μας έστειλαν σε υπηρεσιακή αποστολή σε πεδίο δοκιμών, ευρισκόμενο σε απόσταση περίπου 40 χλμ. από τη μικρή σιδηροδρομική στάση Τιουρα-Ταμ στο Καζαχστάν (αργότερα το πεδίο δοκιμών ονομάστηκε Μπαϊκονούρ). Οι δοκιμές του  R-7 συνεχίζονταν μέρα-νύχτα, γι΄αυτό αναγκαζόμασταν να κοιμούμαστε μόνο 30-40 λεπτά το 24-ωρο. Η πρώτη εκτόξευση πυραύλου R-7 πραγματοποιήθηκε στα μέσα Μαϊου του 1957. Ο πύραυλος δεν πέταξε και διαλύθηκε σε κομμάτια. Η διάθεση όλων μας ήταν θλιβερή. Ήμασταν πολύ στενοχωρημένοι από την αποτυχία. Και πάλι μας περίμενε δουλειά χωρίς ύπνο, ανάλυση των αιτιών της βλάβης, έλεγχος, προετοιμασία των αυτόνομων συστημάτων και, επιτέλους,... στις 21 Αυγούστου του 1957 ο R-7 πέταξε! Η χαρά μας ήταν απερίγραπτη. Ευθυμούσαμε όπως μπορούσαμε – φωνάζαμε «Ζήτω!», φιλούσαμε και αγκαλιάζαμε ο ένας τον άλλο. Μετά την εκτόξευση για πολλές ώρες δεν μπορούσαμε να κοιμηθούμε, μιλούσαμε για τα μελλοντικά έργα».

Δύο καινούργιοι πύραυλοι R-7 ήταν έτοιμοι για εκτόξευση. Ο Σεργκέι Κορολιόφ είδε σ΄αυτό σπάνια ευκαιρία εκτόξευσης δορυφόρου.

Στις 2 Οκτωβρίου ο Κορολιόφ υπόγραψε διαταγή για τις πτητικές δοκιμές του πρώτου δορυφόρου και έστειλε στη Μόσχα ειδοποίηση για ετοιμότητα. Απάντηση με οδηγίες δεν λήφθηκαν και ο Κορολιόφ με προσωπικό ρίσκο πήρε απόφαση για την τοποθέτηση του πυραύλου με το δορυφόρο σε θέση εκτόξευσης. Στις 4 Οκτωβρίου του 1957 στις 22 και 28 λεπτά και 34 δευτερόλεπτα ώρα Μόσχας πραγματοποιήθηκε επιτυχής εκτόξευση. Μετά από 314,5 δευτερόλεπτα πραγματοποιήθηκε αποχωρισμός του Δορυφόρου, του οποίου ακούστηκε η φωνή.

Η λήψη των διακριτικών ραδιοσημάτων συνεχιζόταν στο πεδίο δοκιμών για δύο λεπτά και μετά ο Δορυφόρος χάθηκε στον ορίζοντα. Στο κοσμοδρόμιο επικρατούσε αγαλλίαση. Το 16ο λεπτό της πτήσης διακόπηκε η λειτουργία του συστήματος παροχής καυσίμου και ο κεντρικός κινητήρας διάκοψε τη λειτουργία του ένα δευτερόλεπτο νωρίτερα, από τον προκαθορισμένο χρόνο. «Ακόμα λίγο και η πρώτη διαστημική ταχύτητα μπορούσε να μην επιτευχθεί. Όμως τους νικητές δεν τους καταδικάζουν! Το Μεγάλο γεγονός πραγματοποιήθηκε!» - έγραψε αργότερα ο ακαδημαϊκός Μπορίς Τσέρτοκ.

Την πτήση του πρώτου δορυφόρου (Δορυφόρου 1) την είδε όλος ο κόσμος. Το σήμα που εξέπεμπε μπορούσε να το λάβει οποιοσδήποτε ραδιοερασιτέχνης σε οποιοδήποτε σημείο της Υδρογείου. Παρόλο που στο δορυφόρο δεν υπήρχαν οποιεσδήποτε επιστημονικές συσκευές, η μελέτη του χαρακτήρα του ραδιοσήματος και οι οπτικές παρατηρήσεις της τροχιάς οδήγησαν στη λήψη σημαντικών επιστημονικών δεδομένων.

Όπως πάντα μιά τόσο σημαντική υπόθεση δεν πέρασε χωρίς γελοία γεγονότα. Την ημέρα της εκτόξευσης του δορυφόρου συνέπεσε με την έναρξη των εργασιών του τακτικού διεθνούς Συνεδρίου αστροναυτικής στη Βαρκελώνη. Ο ακαδημαϊκός Λεονίντ Σεντόφ υπό τις επευφημίες των συνέδρων έκανε εκπληκτική ανακοίνωση για την τοποθέτηση σε τροχιά του «Δορυφόρου 1». Πολλοί αξιωματούχοι του σοβιετικού διαστημικού προγράμματος, λόγω του απορρήτου της συμμετοχής τους σ΄αυτό, παρέμεναν άγνωστοι. Γι΄αυτό ο Λεονίντ Σεντόφ έγινε γνωστός στην παγκόσμια κοινή γνώμη ως ο «πατέρας του Δορυφόρου».

Ο Δορυφόρος 1, η πτήση του οποίου διάρκεσε 92 ημέρες, πραγματοποίησε 1440 περιστροφές γύρω από τη Γη. Και όταν στις αρχές Ιανουαρίου του 1958 κάηκε στα ανώτερα στρώματα της ατμόσφαιρας, σε τροχιά ήδη πετούσε η δεύτερη σοβιετική συσκευή. Σήμερα σε περίγειες τροχιές πετούν χιλιάδες πολύπλοκες διαστημικές συσκευές διαφόρων χωρών του κόσμου – ολόκληρο σύστημα, στις πηγές του οποίου βρισκόταν ο πρώτος μικρός σοβιετικός δορυφόρος.